Page 336 - ตำราโบราณคดีอินเดีย
P. 336
โบราณคดีอินเดีย | 328
้ําเจติย าน
20
ถ้ําเจติยสถาน 2 ถ้ํา (ถ้ําที่ 9 และถ้ําที่ 10) สร้างขึ้นเนื่องในนิกายหินยาน อีก 2
ถ้ํา คือหมายเลข 19 และ 26 สร้างขึ้นในสมัยหลังเมื่อนิกายมหายานเป็นที่แพร่หลาย
้ําห ายเ ข 10 (ภาพที่ 8.38) สร้างขึ้นในช่วงแรกราวศตวรรษที่ 2 ก่อนคริสตกาล
(ราวพุทธศตวรรษที่ 4) มีลักษณะใกล้เคียงกับที่ภาชา หลังคาโค้งสูงมีลักษณะเลียนแบบเครื่องไม้ เสาหิน
ที่เรียงอยู่ 2 ข้าง ลักษณะเรียบ รูปพระโพธิสัตว์จะถูกนําเข้ามาเพิ่มเติมภายหลัง เป็นถ้ําที่สวยงามถ้ําหนึ่ง
า ที 8.38 ้ําห ายเ ข 10 อิท ิ หินยาน (ก่อนคริ ตกา ) เ น ้ําที วยงา ้ําหนึ ง
้ําห ายเ ข 9 บริเวณทางเข้ามีช่องหน้าต่างหรือวงโค้งครึ่งวงกลม มีลักษณะเหมือน
ไม้ระแนงที่ขัดเป็นตาราง (คล้ายที่ถ้ํานาสิก) มีการสร้างประติมากรรมยักษา และพญานาค ร่วมสมัยกับถ้ําใน
ยุคแรก แต่ภาพสลักพระพุทธเจ้าบนหน้าต่างบริเวณประตูทางเข้าทําขึ้นในเวลาต่อมา
เจติยสถาน ในช่วงหลังมีการเพิ่มประติมากรรมเข้ามาประดับในมุขหน้าสถูป อาจเป็น
พระพุทธรูปประทับนั่งหรือประทับยืน และอาจมีทวารบาลขนาดใหญ่อยู่ด้านหน้า ด้านหน้าถ้ํามีเสาขนาด
ใหญ่ ส่วนทางเข้ามีทางเดียวต่างจากเมื่อก่อนที่มีทางเข้า 3 ทาง ด้านในแบ่งส่วนทางเดินและส่วนด้านข้างด้วย
เสาซึ่งมีการตกแต่งส่วนหัวเสาอย่างมากมาย ตัวอย่างเช่น ถ้ําอชันตาหมายเลข 19 และ 26
20
จิตรกรรมรุ่นแรกของอชันตาในถ้ําเจติยสถานหมายเลข 9 และ10 ก็จัดอยู่ในสมัยแรก ในถ้ําหมายเลข 10 ได้แก่ภาพกษัตริย์กําลัง
บูชาต้นโพธิ์และสถูป นอกจากนี้ก็มีภาพชาดก คือ ชาดกศยามชาดกและฉัททันตชาดก - Singh : p.460
