Page 580 - ตำราโบราณคดีอินเดีย

โบราณคดีอินเดีย | 572

าชนะดินเ าอินเดีย

1. าชนะดินเ า ีเห อง นน้ําตา อ่อน (Ochre Colour Pottery - OCP)
เป็นภาชนะที่พบในช่วงการอยู่อาศัยของวัฒนธรรมฮารัปปันตอนปลายและเป็นส่วนหนึ่งของ
วัฒนธรรมทองแดง

ัก ณะ าชนะดินเ า - มีลักษณะเป็นภาชนะแบบเผาไม่สุก (ill-fired) ขึ้นรูปด้วยแป น
หมุน เนื้อปานกลางถึงละเอียด เคลือบน้ําดินหนา มีสีส้มถึงแดงเข้ม (Orange to deep-red pottery)

บางครั้งมีการเขียนลายแถบสีดํา เศษภาชนะดินเผาบางใบมีการตกแต่งด้วยลายขูดขีดด้านในและการ

ตกแต่งหลังการเผา
ที่มีชื่อเช่นนี้ (ochre coloured pottery หรือบางครั้งเรียกว่า “ochre-washed ware”)

เนื่องจากมีลักษณะเป็นภาชนะที่มีความชุ่มน้ําหรือดูดซึมน้ําไว้มาก (water-logging) เมื่อใช้นิ้วถูสีจะหลุด
ติดนิ้วออกมา ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นการชุบหรือล้างด้วยน้ําดิน แต่ Lal ผู้ทําการศึกษาเศษภาชนะดินเผา

ประเภทนี้กล่าวว่าการที่เรียกชื่อภาชนะเช่นนี้ดูค่อนข้างคลุมเครือ เพราะเขาเชื่อว่าที่เศษภาชนะส่วนใหญ่
มีลักษณะดังกล่าวไม่ใช่การตั้งใจทําหรือเป็นเทคนิคในการทําภาชนะ แต่เนื่องมาจากสาเหตุอื่น เช่น การ

แช่อยู่ในน้ําหรือแช่อยู่ในดินตะกอนของแม่น้ําเป็นเวลานาน หรือเกิดจากการกระทําของลม การเผาที่ไม่ดี

การผุกร่อนที่เกิดจากการชะล้างโดยน้ํา หรือหลายสาเหตุรวมกัน บางตัวอย่างจากบางแหล่งแสดงให้เห็น
1
ว่ามีลักษณะเป็นภาชนะสีแดงเคลือบน้ําดินสีแดงเท่านั้น
ห ่ง (ควา ร่ห าย) - ภาชนะดินเผาประเภทนี้พบกระจายเป็นบริเวณกว้างในแคว้น

โดป (doab) ทางตอนกลางจนถึงตอนบนของลุ่มแม่น้ําคงคา (คงคา–ยมุนา) อันเป็นที่ราบอันเกิดจาก
ตะกอนน้ําพัดพา (alluvial plain) มีความสัมพันธ์กับกลุ่มเครื่องมือเครื่องใช้ทองแดง (Copper Hoard

Culture in the Ganga-Yamuna Valley) บริเวณที่พบหนาแน่น ได้แก่ ตําบลสหรันปุร์ (Saharanpur),

มูซัฟฟาร์นคร (Muzaffarnagar), มีรุต (Meerut) และบุลันท์ษาหร์ (Bulandshahr) ของแคว้นอุตตร-
ประเทศตะวันตก โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่ตําบลสหรันปุร์พบมากถึง 80 แหล่ง และมีการแพร่กระจายในแนว

เหนือ-ใต้ จากพะหะทุรบัด (Bahadurabad) ในอุตตรประเทศถึงโนห์ (Noh) และโจธปุร์ (Jodhpura) ใน
ราชสถาน แนวตะวันออก-ตะวันตก จากกัตปโลน (Katpalon) ในปัญจาบถึงอหิฉฉหตระ

2
(Ahichchhatra) ในราชสถานนั้นดูเหมือนว่าจะเก่ากว่าในแถบโดป(doab) (ภาพที่ 11.1)

1
ดูเพิ่มเติมใน Lal, B. B., “The Ochre Coloured Pottery” in Potteries in Ancient India, (Patna: The Department of
Ancient Indian History of Archaeology, Patna University, 1969), pp.83-93.
2 Singh : p.217.