Page 255 - วิวัฒนาการของมนุษย์
P. 255
บทที& 9: การแพร่กระจายของ โฮโม เซเปียนส์ 248
อยู่รอด จนอาจกล่าวได้ว่าการเกษตรกรรมเป็นจุดเริ&มต้นที&ทําให้ความสมดุลของระบบ
นิเวศเปลี&ยนแปลงไป มนุษย์เริ&มดัดแปลงสภาพแวดล้อมเพื&อเพิ&มผลผลิต เช่น การปลูก
พืชและเลีRยงสัตว์เพื&อรับประกันว่าจะมีอาหารกินตลอดปี ไม่ต้องเร่ร่อนหาอาหารไปตามที&
ต่างๆ นักวิชาการพยายามหาสาเหตุว่าการเกษตรกรรมเกิดขึRนด้วยเหตุใด บางคนเสนอ
ว่าการเกษตรกรรมเป็นทางเลือกที&ช่วยแก้ปัญหาประชากรเพิ&มขึRนโดยอธิบายว่าการ
เกษตรกรรมสามารถผลิตอาหารได้มาก และดังนัRนจึงสามารถเลีRยงประชากรขนาดใหญ่ได้
การเกษตรกรรมมีกําเนิดพัฒนาการในหลายส่วนของโลก ในทัRงโลกเก่า (ยุโรป
แอฟริกา เอเชีย) และโลกใหม่ (อเมริกา) ไม่ได้เกิดขึRนที&หนึ&งที&ใดก่อนแล้วจึงแพร่กระจาย
ออกไป การเกษตรกรรมได้รับความนิยมเพิ&มขึRนอย่างต่อเนื&องมาจนถึงปัจจุบัน ดังเราจะ
เห็นว่ามีจํานวนเกษตรกรมากกว่าจํานวนนักล่าสัตว์-หาอาหารป่าหลายเท่าในปัจจุบัน
นับตัRงแต่ 12,000 ปีเป็นต้นมาการเปลี&ยนแปลงทางวัฒนธรรมได้ดําเนินต่อเนื&องไป
และมีแนวโน้มว่าจะเปลี&ยนแปลงไปในอัตราที&เร็วขึRนนับตัRงแต่มีการเปลี&ยนแปลงจาก
สังคมเก็บของป่ า-ล่าสัตว์ (hunting-gathering society) มาเป็นสังคมเกษตรกรรม
ต่อจากนัRนเราพบการเปลี&ยนจากสังคมเกษตรกรรม (agricultural society) มาเป็นสังคม
เมืองหรือรัฐ (state society) ต่อมาก็พัฒนามาเป็นสังคมอุตสาหกรรม (industrial
society) ต่อมามีพัฒนาการเป็นสังคมแบบรัฐชาติ (nation-state society) นอกจากนีRใน
ปัจจุบันสังคมมนุษย์ยังมีความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีจนมนุษย์สามารถสํารวจและอาศัย
ในสภาพแวดล้อมต่างๆ ทุกรูปแบบบนโลกได้ รวมทัRงยังมีการสํารวจนอกโลกเพื&อสร้างถิ&น
ที&อยู่ใหม่ๆ จนโลกปัจจุบันเป็นสังคมที&มีเทคโนโลยีการสื&อสารด้วยสื&ออีเลคทรอนิกส์
การเปลี&ยนแปลงเหล่านีRอาจมองได้ว่าเป็นความต่อเนื&องในการปรับตัวของมนุษย์นับตัRงแต่
เมื&อ 2.5 ล้านปีมาแล้วที&เริ&มมีวิวัฒนาการทางวัฒนธรรมของมนุษย์ วิวัฒนาการทัRง
ชีววิทยาและทางวัฒนธรรมที&เกิดขึRนส่งผลให้เกิดความหลากหลายของมนุษย์มากขึRนตาม
ไปด้วย และควรกล่าวด้วยว่าวิวัฒนาการทางวัฒนธรรมยังมีผลกระทบอื&นๆ ตามมา เช่น
การเปลี&ยนแปลงแบบแผนการดํารงชีพจากการเก็บของป่า-ล่าสัตว์มาเป็นการเกษตรกรรม
และรูปแบบสังคมที&ซับซ้อนทําให้มนุษย์ยังต้องเผชิญกับโรคภัยและปัญหาสุขอนามัยมาก
ขึRนไปพร้อมวิวัฒนาการทางวัฒนธรรมด้วย (ธนิก เลิศชาญฤทธ์ ;^\b)
กล่าวได้ว่าในช่วงไม่กี&ศตวรรษที&ผ่านมา สังคมมนุษย์เปลี&ยนแปลงไปมาก และน่า
สังเกตด้วยว่าการเปลี&ยนแปลงที&เกิดขึRนส่วนมากเป็นการเปลี&ยนแปลงทางวัฒนธรรม
การที&การเปลี&ยนแปลงทางวัฒนธรรมดําเนินไปอย่างรวดเร็วกว่าการเปลี&ยนแปลงเชิง
วิวัฒนาการ ทําให้วิวัฒนาการทางชีววิทยาไล่ตามวิวัฒนาการทางวัฒนธรรมไม่ทัน ดังนัRน
จึงน่าสนใจว่าการเปลี&ยนแปลงทางวัฒนธรรมที&เกิดขึRนมีผลกระทบอย่างไรต่อลักษณะทาง
ชีววิทยาของมนุษย์ในอนาคต
