Page 244 - งานโบราณคดีใต้ร่มพระบารมีในหลวงรัชกาลที่ 9

งานโบราณคดีใต้ร่มพระบารมีในหลวงรัชกาลที่ ๙

อุปกรณ์ดังกล่าวข้างต้น สามารถน�ามาวิเคราะห์ธาตุประกอบทางเคมีของลูกปัดแก้วได้ ส่งผลให้นักโบราณคดี
สามารถอธิบายเรื่องราวความส�าคัญของลูกปัดแก้วได้มากกว่ารูปลักษณ์ภายนอก ส่งผลต่อการอธิบายเรื่องราวทาง
สังคม วัฒนธรรมได้ชัดเจนขึ้น
จากการศึกษาวิเคราะห์ลูกปัดแก้วด้วยเครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ เพื่อหาธาตุประกอบทางเคมี ของแหล่งโบราณคดี
สมัยก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลายและแหล่งโบราณคดีสมัยทวารวดี ในภูมิภาค ภาคกลางของประเทศไทย จ�านวน

๑๖ แหล่ง ได้แก่

๑. แหล่งโบราณคดีบ้านโป่งมะนาว ต�าบลพัฒนานิคม อ�าเภอพัฒนานิคม จังหวัดลพบุรี

๒. แหล่งโบราณคดีบ้านพรหมทินใต้ ต�าบลหลุมข้าว อ�าเภอโคกส�าโรง จังหวัดลพบุรี
๓. แหล่งโบราณคดีบ้านโคกหม้อ ต�าบลพัฒนานิคม อ�าเภอพัฒนานิคม จังหวัดลพบุรี
๔. เมืองขีดขิน ต�าบลบ้านหมอ อ�าเภอบ้านหมอ จังหวัดสระบุรี
๕. แหล่งโบราณคดีบ้านคูเมือง ต�าบลห้วยชัน อ�าเภออินทร์บุรี จังหวัดสิงห์บุรี

๖. โบราณสถานวัดปืน ต�าบลท่าหิน อ�าเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี
๗. เมืองโบราณบ้านการุ้ง ต�าบลเมืองการุ้ง อ�าเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี
๘. เมืองโบราณดอนคา ต�าบลดอนคา อ�าเภอท่าตะโก จังหวัดนครสวรรค์
๙. เมืองศรีเทพ ต�าบลศรีเทพ อ�าเภอศรีเทพ จังหวัดเพชรบูรณ์

๑๐. แหล่งโบราณคดีดงละคร ต�าบลดงละคร อ�าเภอเมืองนครนายก จังหวัดนครนายก
๑๑. แหล่งโบราณคดีเนินพลับพลา ต�าบลอู่ทอง อ�าเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี
๑๒. แหล่งโบราณคดีธรรมศาลา อ�าเภอเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม
๑๓. แหล่งโบราณคดีหอเอก ต�าบลพระประโทน อ�าเภอเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม

๑๔. เมืองโบราณคูบัว ต�าบลคูบัว อ�าเภอเมืองราชบุรี จังหวัดราชบุรี
๑๕. แหล่งโบราณคดีโคกพลับ ต�าบลโพหัก อ�าเภอบางแพ จังหวัดราชบุรี
๑๖. แหล่งโบราณคดีไร่ชัฎหนองคา ต�าบลจอมบึง อ�าเภอจอมบึง จังหวัดราชบุรี

ผลการศึกษาลูกปัดด้วยการน�าเครื่องมือทางวิทยาศาสตร์มาประยุกต์ใช้นั้น ช่วยเพิ่มเติมข้อมูลความชัดเจน
ของแหล่งที่มาของลูกปัดแก้วที่พบในประเทศไทยได้ โดยพบว่าลูกปัดแก้วที่พบจากแหล่งโบราณคดีในยุคก่อน
ประวัติศาสตร์ ได้แก่ แหล่งโบราณคดีบ้านโป่งมะนาวแหล่งโบราณคดีบ้านพรหมทินใต้แหล่งโบราณคดีบ้านโคกหม้อ
จัดอยู่ในกลุ่มลูกปัดแก้วอลูมินา (m-Na-Al) และลูกปัดแก้วโปแตสเซียม (K) ซึ่งแก้วสองกลุ่มนี้เป็นแก้วที่ผลิตขึ้นใน

ประเทศอินเดีย และศรีลังกา เมื่อราว ๒,๕๐๐ ปีมาแล้ว และมีการผลิตต่อเนื่องมาจนถึงสมัยทวารวดี โดยเฉพาะ
แก้วในกลุ่มอลูมินาผลิตต่อเนื่องมาจนถึงพุทธศตวรรษที่ ๒๔
ในขณะที่แก้วจากแหล่งโบราณคดีแหล่งอื่นในสมัยทวารวดีนั้น มีแหล่งที่มาที่แตกต่างกันตามกลุ่มแก้ว ได้แก่ ลูกปัด
แก้วแคลเซียม (m-Na-Ca) เริ่มผลิตขึ้นที่ประเทศอินเดีย และประเทศศรีลังกา ตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ ๒ ลูกปัดแก้ว

ตะกั่ว (Pb) เริ่มผลิตขึ้นที่ประเทศจีน ตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ ๘ และลูกปัดแก้วขี้เถ้าพืชที่มีแคลเซี่ยมสูง (v-Na-Ca)
ซึ่งมีขี้เถ้าของพืชเป็นส่วนผสมการในผลิตแก้ว ผลิตขึ้นในแถบตะวันออกกลาง ในพุทธศตวรรษที่ ๖ - ๑๖
ซึ่งกลุ่มลูกปัดแก้วต่าง ๆ ดังกล่าว ใช้เป็นตัวอย่างในการศึกษาวิเคราะห์ และรวบรวมข้อมูลของลูกปัดแก้วจาก
แหล่งโบราณคดีทั้งในอินเดีย ศรีลังกา ตะวันออกกลาง จีน และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เพื่อเป็นฐานข้อมูลใช้ในการ

ศึกษาเปรียบเทียบ (Lankton and Dussubieux, 2006: 120 - 144)

244 ๒๔๔