Page 306 - โบราณคดีและประวัติศาสตร์ในประเทศไทย ฉบับคู่มือครูสังคมศึกษา

พระเจ้ำรำเชนทรวรมันทรงขยำยอ ำนำจทำงกำรเมืองของพระองค์
ออกไปทำงด้ำนทิศตะวันตกเข้ำมำถึงดินแดนบำงส่วนในภำคตะวันออกเฉียง
เหนือของไทย ด้วยมีกำรค้นพบจำรึกของพระองค์หลำยหลักในบริเวณ
ดังกล่ำว และในตอนปลำยรัชกำลพระองค์ทรงยกกองทัพไปรุกรำน
อำณำจักรจัมปำ (ในประเทศเวียดนำม) และทรงได้รับชัยชนะ เมื่อสิ้นพระชนม์
ลงพระโอรสของพระองค์เสด็จขึ้นครองรำชย์ทรงพระนำมว่ำ พระเจ้ำชัยวรมัน
ที่ ๕
พระเจ้าชัยวรมันที่ ๕ (พ.ศ. ๑๕๑๑ - ๑๕๔๓) พระองค์เสด็จขึ้น
ครองรำชย์ในขณะที่รงพระเยำว์มำก จึงท ำให้ขุนนำงในรำชส ำนักหลำยท่ำนมี
อ ำนำจมำก โดยเฉพำะอย่ำงยิ่งพรำหมณ์ผู้มีนำมว่ำ ยัชญวรำหะ ซึ่งเป็น

พระอำจำรย์ของพระเจ้ำชัยวรมันที่ ๕ ในจำรึกกล่ำวว่ำ “ท่านผู้นี้เป็นผู้ตกลงใน
กิจกรรมทุกอย่าง” ในขณะที่กษัตริย์ทรงพระเยำว์และเมื่อทรงเป็นหนุ่มอ ำนำจ
ของพรำหมณ์ผู้นี้ก็ยังคงมีอยู่มำก เพรำะ “ทรงรับค าขอร้องจากพระอาจารย์
ของพระองค์และทรงมีพระทัยพร้อมที่จะอ านวยประโยชน์ให้”
ในรัชกำลนี้อำณำเขตของรำชอำณำจักรกัมพูชำขยำยเข้ำมำใน
บริเวณภำคตะวันออกเฉียงเหนือของไทยมำกขึ้นด้วย มีกำรค้นพบจำรึกของ
พระองค์หลำยหลักในภำคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย ที่จังหวัดอุบลรำชธำนี
สุรินทร์ บุรีรัมย์ มหำสำรคำม และนครรำชสีมำ
ส ำหรับศำสนสถำนที่พระเจ้ำชัยวรมันที่ ๕ โปรดให้สร้ำงขึ้นที่เมือง
พระนครนั้นไม่ทรำบแน่ชัดว่ำเป็นหลังใด หลักฐำนที่ปรำกฏในจำรึกกล่ำวว่ำ
พระองค์โปรดให้สร้ำงศำสนบรรพตประจ ำรำชธำนีขึ้นด้วย นักโบรำณคดี
สันนิษฐำนว่ำอำจจะเป็นปรำสำทตำแก้ว แต่กำรก่อสร้ำงยังไม่ทันแล้วเสร็จ
เพรำะสิ้นพระชนม์ลงก่อน พระรำชำที่ครองรำชย์สืบต่อมำทรงพระนำมว่ำ
พระเจ้ำอุทัยทิตยวรมันที่ ๑
พระเจ้าอุทัยทิตยวรมันที่ ๑ (พ.ศ. ๑๕๔๔ - ๑๕๔๕) พระรำชำองค์
นี้ทรงครองรำชย์อยู่เพียงปีเดียวก็สิ้นพระชนม์โดยไม่ทรำบสำเหตุที่แน่นอน
หลังจำกนั้นบ้ำนเมืองก็วุ่นวำยเนื่องจำกเกิดสงครำมแย่งรำชสมบัติระหว่ำง

[๒๙๕]