Page 476 - ตำราโบราณคดีอินเดีย
P. 476
โบราณคดีอินเดีย | 468
า ที 9.24 ยัก ีบนเ ารั้ว จาก เต รร
คริ ต ตวรร ที 2 ( ท ตวรร ที 7)
ที า: (Harle, 1994, 60)
ัก ณะของ ระ ท ร
พระพุทธรูปสกุลช่างมถุรามีรูปร่างคล้ายเทวดาประจําท้องถิ่น คือรูปยักษ์และพญานาค ใน
ศิลปะอินเดียโบราณ มีทรวดทรงหนัก แสดงปางง่าย ๆ คือ ยกหัตถ์เสมออังสาในท่าประทานอภัย (หรือ
10
อภัยมุทราแบบหันเฉียง) หัตถ์ซ้ายกําเหนือพระโสณี พระพุทธรูปมีลักษณะมหาบุรุษเช่นเดียวกับศิลป
คันธาระ พระเศียรมีลักษณะกลม พระพักตร์สดชื่น อมยิ้ม เกศาเรียบ ไม่มีเส้น แต่มีมวยพระเกศาม้วน
ขมวดเป็นลายก้นหอย มีอุณาโลม ครองจีวรห่มเฉียง เป ดอังสาขวา ผ้าจีวรบางกว่าคันธาระและแนบสนิท
มีริ้วบาง ๆ ขนานกัน สลักเป็นรอย 2 ข้าง ด้านหลังพระเศียรมีประภามณฑลที่มีลายก้นหอย เหนือขึ้นไป
สลักภาพต้นโพธิ์ นิยมสลักภาพพระโพธิสัตว์หรือพระอินทร์และพระพรหมาขนาบ 2 ข้าง พระพุทธรูป
สกุลช่างมถุรา ส่วนใหญ่มักประทับนั่งขัดสมาธิบนแท่น พระพุทธรูปเก่าสุดที่สามารถกําหนดอายุได้
ชัดเจน มีศักราชบอกว่าสร้างในป ต้น ๆ ของรัชกาลพระเจ้ากนิษกะ อาจกําหนดอายุราว ค.ศ. 1229 หรือ
11
1238 (พ.ศ. 686 หรือ 695)
ประติมากรรมพระโพธิสัตว์ปราก อยู่หลายองค์ เช่น อวโลกิเตศวร เมตไตรยะ และวัชร-
ปาณี นอกจากนี้ประติมากรรมสกุลช่างมถุรายังนิยมสลักภาพเล่าเรื่องพุทธประวัติด้วย
10
ดูเพิ่มเติมใน เชษฐ์ ติงสัญชลี : หน้า 72-73.
11 สุภัทรดิศ ดิศกุล, อ้างแล้ว : หน้า 86.
