Page 608 - ตำราโบราณคดีอินเดีย
P. 608
บทที 12
ควา ั ัน กับต่างชาติโดย ังเข
อินเดียมีการติดต่อแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมกับดินแดนภายนอกมาตั้งแต่สมัยก่อน
ประวัติศาสตร์ปราก ทั้งการติดต่อค้าขายแลกเปลี่ยนสินค้าและวัฒนธรรมซึ่งกันและกัน (ดังที่ได้กล่าว
มาแล้วในบทที่ 2)
ัยหัวเ ี้ยว ระวัติ า ตร - ัย ระวัติ า ตร
จากการขุดค้นที่โมเหนโจ-ดาโร และฮารัปปา แสดงให้เห็นว่าอินเดียมีการติดต่อค้าขาย
กับประเทศทางตะวันตกมาแล้วตั้งแต่ก่อนศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสตกาล (ก่อนพุทธศตวรรษที่ 3-ก่อน
สมัยราชวงศ์โมริยะ) เส้นทางการติดต่อใช้ทั้งทางบก และทางน้ําซึ่งแต่แรกคงเดินทางทางบกก่อน
จากนั้นเมื่อเทคนิควิทยาเจริญขึ้นจึงมีการเดินทางทางทะเล
ทางบก หร อเ ้นทาง ายไห
เส้นทางที่สําคัญคือถนนที่ผ่านช่องเขาไคเบอร์ (Kyber Pass) ไปถึงหุบเขาคาบุลตอนบน
แล้วผ่านภูเขาฮินดูกูษ (Hindu Kush) ไปถึงบอลข์ (Balkh) จากนั้นมีถนนแยกไปทางตะวันออก 2
สายแยกไปจีนและเอเชียกลาง อีก 2 สายแยกไปทางตะวันตก สายแรกผ่านทะเลสาบแคสเป ยนไป
ออกทะเลดํา อีกสายหนึ่งเลียบชาย ั งทะเลทรายการ์มาเนียน (Karmanian) ขึ้นไปทางเหนือ
ทางทะเ
เริ่มจากปากแม่น้ําสินธุเลียบชาย ั งไปถึงอ่าวเปอร์เซีย แล้วแล่นเข้าตามลําน้ํายูเฟรตีส
หรือเลียบไปตามชาย ั งอาหรับไปถึงกลางคลองสุเอซ จากคลองสุเอซสินค้าจะถูกขนต่อไปทางบกไป
1
ยังอียิปต์ (ภาพที่ 12.1)
หลักฐานที่กล่าวถึงการติดต่อได้แก่คัมภีร์พระเวท (1,000 ป ก่อนคริสตกาล/ 500 ป ก่อน
พุทธกาล) รวมถึงชาดกต่าง ๆ ตัวอย่างเช่นมหาชนกชาดก ที่มีการกล่าวถึงพ่อค้าชาวอินเดียล่องเรือมา
สุวรรณภูมิบันทึกชาวยิวและชาวกรีก เช่นคัมภีร์ไบเบิลของยิวกล่าวถึงพระเยซูก่อนประกาศศาสนาได้
เดินทางมาศึกษาปรัชญาทางตะวันออกหรือบันทึกของกรีก เช่นสมัยพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราช
(326 ป ก่อนคริสตกาล/ พุทธศตวรรษที่ 2) เป็นต้น ส่วนอินเดียเองไม่ชอบจดบันทึก จึงเริ่มปราก
เรื่องราวของประวัติศาสตร์อินเดียอย่างชัดเจนในจารึกพระเจ้าอโศก (274 ป ก่อนคริสตกาล/ พุทธ
ศตวรรษที่ 3)
1
ผาสุข อินทราวุธ, ประวัติศาสตร์อินเดียโบราณ (นครปฐม: แผนกบริการกลาง สํานักงานอธิการบดี มหาวิทยาลัยศิลปากร, 2523),
หน้า 80.
