Page 603 - ตำราโบราณคดีอินเดีย

โบราณคดีอินเดีย | 595

2. าชนะ บบที ีการตก ต่งด้วย าย ี นเ อง (Rouletted ware)
ัก ณะของ าชนะ - ลักษณะเด่นของภาชนะประเภทนี้ คือ การตกแต่งด้วยลายซี่ฟันเฟ อง

(rouletting) โดยการกดหรือจิก เป็นรูปลิ่ม รูปเหลี่ยมเพชร รูปสามเหลี่ยม ล ลงบนผิวภาชนะที่ยัง
เป ยกอยู่ให้เป็นวงโดยรอบ ลายตกแต่งนี้ อาจปราก ทั้งด้านนอกและด้านในภาชนะ

เทคนิคการ ิต - ขึ้นรูปด้วยแป นหมุนเร็ว มีเนื้อละเอียด สีเทา ชมพูอมเทา การที่มีสีเทา

มาจากการลดอุณหภูมิขณะเผา ก่อนเผามีการนําไปเคลือบน้ําดินทั้งด้านในและด้านนอก จากการวาง
ภาชนะคว่ําลง invert ขณะเผาทําให้ด้านในภาชนะมีสีดํา ส่วนด้านนอกมีเฉดสีเทา ดํา เหลือง หรือ

น้ําตาล บางครั้งผิวด้านในมีการขัดมัน
การตก ต่ง - ผิวด้านนอกมีการขูดเป็นร่อง (grooving) การตกแต่งลายฟันเฟ องมักปราก

ที่ด้านในของภาชนะ (ซึ่งส่วนใหญ่เป็นจานแบน) แต่บางใบก็ไม่มีลายฟันเฟ อง เทคนิคการตกแต่งภาชนะ

ด้วยวิธี rouletting นี้ คงนําเข้ามาในอินเดียตั้งแต่ก่อนยุค Imperial Roman คือราวศตวรรษที่ 2 ก่อน
42
คริสตกาล (พุทธศตวรรษที่ 4) มีการเคลือบน้ําดินสีต่าง ๆ มีผิวมันวาว สีผิวดํา–น้ําตาล หรือเทา-แดง
ส่วนแกน (ไส้ใน) สีเทา

นักโบราณคดีอินเดียแบ่ง rouletted ware ออกเป็น 2 ประเภทคือ
- ภาชนะสีดํา มีความมันวาวมาก แกนกลางมีเนื้อละเอียดสีเทา ซึ่งเป็นของที่นําเข้า

- ภาชนะสีดํา เนื้อหยาบ ผิวทึบไม่มันวาว (a dull coarse black ware) เป็นของที่
ทําเลียนแบบ

ร บบ – ส่วนใหญ่เป็นจานแบนมีขอบปากโค้งเข้า, ชามก้นลึก

อาย – ในอินเดียที่อริกเมฑุ กําหนดอายุได้ราวศตวรรษที่ 1 ก่อนคริสตกาล หรือตอนต้นของ
คริสต์ศตวรรษที่ 1 (พุทธศตวรรษที่ 5-7) จากการขุดค้นที่อริกเมฑุพบว่าภาชนะประเภทนี้มีมาก่อนภาชนะแบบ

43
Arretine และเริ่มไม่เป็นที่นิยมราวคริสต์ศตวรรษที่ 1 (พุทธศตวรรษที่ 7)
ห ่งที บ - ภาชนะประเภทนี้พบกระจายทั่วอินเดียและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ พบมาก

แถบชาย ั งทะเลตะวันออกและตะวันออกเฉียงใต้ของอินเดีย พบทางเหนือด้วยที่พรหมคีรีและจันทรวัลลิ

(Brahmagiri and Chandravalli) ในรัฐไมซอร์, ที่ศิศุปัลครหะ (Sisupalgarh) ในโอริสสา (ภาพที่ 11.25)
นอกจากนี้ยังมีข้อสังเกตว่าภาชนะประเภทนี้พบเฉพาะในชุมชนเมือง หรือบริเวณที่เป็น

ศูนย์กลางทางศาสนา ไม่ใช่ในหมู่บ้านทั่วไป ช่วงแรกเป็นของนําเข้าต่อมามีการผลิตเลียนแบบ

เครื่องปั นดินเผาแบบ amphora และจานกว้าง สีเทา หรือเทาแกมเหลืองที่มีลวดลาย
ตกแต่งแบบ roulette (ลายฟันเฟ อง) ที่เป็นของนําเข้ามาถึง Arikamedu ก่อนภาชนะแบบ Arretine

ware เล็กน้อย

42
Behera : p.18.
43 Deshpande : p.277.