Page 600 - ตำราโบราณคดีอินเดีย

โบราณคดีอินเดีย | 592

นักวิชาการส่วนใหญ่มีความเห็นว่าแม้จะเป็นภาชนะดินเผาพื้นเมืองของอินเดีย แต่ก็น่าจะ
ได้รับอิทธิพลหลักในการผลิตและการตกแต่งมาจากแถบเมดิเตอเรเนียน เนื่องจากภาชนะมีคุณภาพดี

และมีผิวสีแดงแวววาว และส่วนใหญ่มักพบร่วมกับเครื่องมือเครื่องใช้โรมัน ภาชนะประเภทนี้มีลักษณะ
คล้ายคลึงกับภาชนะโรมันแบบ “ซาเมียน-Samian” ซึ่งชาวอินเดียแถบตะวันตก (คุชราต) คงเลียนแบบ

มา แต่ก็มีนักวิชาการบางคนที่เห็นว่าภาชนะประเภทนี้เป็นภาชนะพื้นเมืองและไม่ได้รับอิทธิพลใด ๆ หรือ

เลียนแบบมาจากภาชนะโรมัน โดยกล่าวว่าเทคนิคนี้ในอินเดียมีมาก่อนแล้ว และรูปทรงของภาชนะประเภท
38
นี้ก็พบได้ทั่วไปตั้งแต่สมัยต้นประวัติศาสตร์เป็นต้นมา ยกเว้นประเภทเดียวคือ “ขวดพรมน้ํา-sprinkler”
(ภาชนะประเภทขวดพรมน้ํานี้ส่วนใหญ่พบในชุมชนชาวพุทธ ตามศาสนสถานที่ขุดเข้าไปในภูเขาทางภาค
ตะวันตกของอินเดีย เช่น ป ตัลโขระ กันเหริ การ์ลี และชุนนาร์ เป็นต้น จากการขุดค้นที่ Devnimori ซึ่ง

เป็นที่อยู่อาศัยชุมชนชาวพุทธ ได้พบภาชนะแบบ Red Polished Ware ร่วมกับภาชนะแบบ Arretine สี

ดํา แสดงให้เห็นว่าภาชนะทั้งสองประเภทมีการใช้งานต่อเนื่องมาจนถึงราว คริสต์ศตวรรษที่ 3-4/ พุทธ
39
ศตวรรษที่ 8-9)
อย่างไรก็ตามนักวิชาการอีกกลุ่มหนึ่งเชื่อว่าภาชนะประเภทนี้น่าจะมีความสัมพันธ์กับ

การค้าโรมัน เนื่องจากพบแพร่กระจายตามชาย ั งทะเลตะวันตกและตะวันออกของอินเดียและเลยไป
จนกระทั่งถึงอ่าวเปอร์เซีย นอกจากนี้ยังกระจายไปสู่บริเวณลุ่มแม่น้ําคงคาและแถบส่วนต่อระหว่างลุ่ม

แม่น้ําสินธุและคงคา

าชนะดินเ าต่างชาติ
ภาชนะดินเผาต่างชาติมีบทบาทสําคัญอย่างยิ่งต่อการศึกษาโบราณคดีอินเดีย ดังเช่นที่ Sir

Mortimmer Wheeler ได้ใช้ภาชนะดินเผาโรมันในการช่วยกําหนดอายุภาชนะดินเผาพื้นเมืองของ

อินเดียมาแล้ว นักโบราณคดีอินเดียเริ่มศึกษาเรื่องนี้อย่างจริงจังจากการขุดค้นที่อริกเมฑุ ซึ่งได้แสดงให้
เห็นหลักฐานการติดต่อทางวัฒนธรรมกับโลกตะวันตกโดยเฉพาะอย่างยิ่งโรมัน จากการขุดค้นได้พบ

ภาชนะโรมันที่แตกต่างกัน 3 ประเภทหลักได้แก่

1. าชนะ บบ Amphora Ware – เหยือกโรมัน
2. าชนะ บบ Rouletted Ware – ภาชนะลายซี่ฟันเฟ อง

3. าชนะ บบ Arretine Ware – สีแดงขัดมัน

38
Basa, Kishor K. and Karuna, Sagar, Behera, “Indo-Roman Trade” in Maritime Heritage of India (New Delhi: B.B.N.
Printers, 1999), p.19.
39 Deshpande, M. N., “Roman Pottery in India” in Potteries in Ancient India, p.280.