Page 595 - ตำราโบราณคดีอินเดีย

โบราณคดีอินเดีย | 587

ร บบ าชนะ - ที่สําคัญคือจานและชาม
ห ่ง ิต ะควา ร่ห าย – การขุดค้นที่เมืองโกสัมพี ยืนยันว่าเครื่องปั นดินเผา

ประเภทนี้มีกําเนิดแถบตอนกลางของลุ่มแม่น้ําคงคา มีความสัมพันธ์กับชั้นวัฒนธรรมของราชวงศ์โมริยะ
และหลังโมริยะ จากหลักฐานโบราณคดีทําให้มีผู้สันนิษฐานว่าแหล่งผลิตน่าจะอยู่ที่พิหาร ศูนย์กลางการ

ผลิตอีกแห่งหนึ่งอาจเป็นเมือง มเหศวร แต่อาจเป็นแหล่งผลิตในช่วงหลังที่สร้างเลียนแบบ เนื่องจากเนื้อ

ของภาชนะมีความแตกต่างกัน
เครื่องปั นดินเผาประเภทนี้พบกระจายตัวจากลุ่มแม่น้ําคงคาตอนล่างขึ้นไปถึงปัญจาบ,

ตั้งแต่ตักศิลาทางตะวันตกเฉียงเหนือลงมาทางใต้จนถึงอมราวดี ในลุ่มแม่น้ํากฤษณา, ทางตะวันออกพบที่
เมืองตัมลุก (Tamluk), บังครหะ (Bangarh) และเมืองเการ์ (Gaur) ทางตะวันตกที่นาสิก

ความนิยมและความแพร่หลายของภาชนะประเภท NBP กระจายไปทางตะวันออกของ

ราชปุตนะ ทางตะวันตก ตอนกลาง และทางตะวันออกของอินเดีย อาจด้วยการค้าขายหรือการจาริก
แสวงบุญ พบมากที่อุชเชน จนมีนักวิชาการบางคนคิดว่าอุชเชนน่าจะเป็นศูนย์กลางในการกระจาย

ผลิตภัณฑ์ (ภาพที่ 11.17)

ผู้ที่มีบทบาทสําคัญในการแพร่กระจายของภาชนะประเภทนี้น่าจะได้แก่พระ พ่อค้า
กษัตริย์และบุคคลชั้นสูง เนื่องจากส่วนใหญ่จะพบภาชนะเหล่านี้ในแหล่งพุทธศาสนา ซึ่งมีความเป็นไปได้
28
อย่างมากที่การแพร่กระจายนี้มาจากพระสง ์ในพุทธศาสนา
อาย - กําหนดอายุอยู่ระหว่าง 700-20 ป ก่อนคริสตกาล (ราว 200 ป ก่อนพุทธกาล-พุทธ

ศตวรรษที่ 5 - หลัง PGW) ซึ่งสามารถแบ่งได้เป็น 2 ช่วง คือช่วงต้น 700-300 ป ก่อนคริสตกาล (200 ป

ก่อนพุทธกาล-พุทธศตวรรษที่ 2) และช่วงหลัง ราวศตวรรษที่ 3-1 ก่อนคริสตกาล (พุทธศตวรรษที่ 2-
29
4)
การกําหนดอายุตัวอย่างจํานวนหนึ่งที่ได้จากอโยธยา (Ayodhaya) ด้วยวิธี radiocarbon
เมื่อไม่นานมานี้แสดงให้เห็นว่าช่วงเวลาของ NBP อาจย้อนหลังไปได้ราว 1,000 ป ก่อนคริสตกาล (500 ป

ก่อนพุทธกาล)

ที่หัสตินาปุระ (Hastinapura) ในที่ราบลุ่มแม่น้ําคงคา ค่าอายุของ NBP อยู่ที่ศตวรรษที่ 6
30
ก่อนคริสตกาล (50 ป ก่อนพุทธกาล/ หลังชั้นวัฒนธรรมของ PGW ราว 200 ป )

28 Sahay : p.151.

29
Singh : p.259.
30
Roy : p.71.