Page 293 - วัชรยานยันตระ
P. 293
วัชริน/วัชรปาณี
จารึกหลายหลักในวัฒนธรรมเขมร มักเรียกวัชรปาณีว่า
วัชริน วัชรปาณีจัดอยู่ในสกุลอักโษภยะ ที่พิมายปรากฏรูปวัชรปาณีประดับ
อยู่ที่กรอบประตู ? ของโคปุระด้านทิศใต้ อายุราวพุทธศตวรรษที่ 16-17 ซึ่ง
คัมภีร์ STTS – ไตรโลกยวิชยมณฑล กล่าวว่าวัชรปาณีเป็นรูปแบบหนึ่งของ
ไตรโลกยวิชยะ และในทางกลับกัน (คือ วัชรปาณี = ไตรโลกยวิชัย) หรือ
กล่าวได้ว่า ไตรโลกยวิชัยเป็นภาคหนึ่งของพระวัชรปาณีซึ่งอยู่ในสกุล
อักโษภยะเช่นเดียวกัน
พระโพธิสัตว์วัชรปาณี ประดับกรอบประตูด้านทิศใต้ ปราสาทหินพิมาย
ปรัชญาปารมิตา
ในวัฒนธรรมเขมร เทพีปรัชญาปารมิตามักปรากฏคู่กับ
พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวรเสมอ หมายถึงการปรากฏพระองค์ในฐานะ
อิตถีพละ (ศักติ) ของพระอวโลกิเตศวร ในประเทศไทยพบทั้งรูปแบบธรรมดา
283
