Page 5 - วัชรยานยันตระ
P. 5
ค าน า
พระพุทธศาสนามหายานนิกายวัชรยานตันตระ มีความส าคัญต่อ
การศึกษาโบราณคดีในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ด้วยเหตุที่ได้พบหลักฐาน
ทางโบราณคดีจ านวนมากที่ไม่เป็นที่คุ้นเคยนักและดูแปลกส าหรับผู้ที่คุ้นเคย
กับพุทธศาสนานิกายเถรวาท จึงท าให้เกิดความสงสัยและค าถามตามมาว่า
หลักฐานนั้นๆ คืออะไร มีความส าคัญอย่างไร สะท้อนให้เห็นความเชื่อ
หรือแนวคิดของผู้คนในอดีตได้อย่างไร สิ่งเหล่านี้เป็นค าถามเบื้องต้นของ
การศึกษาทางโบราณคดี การจะหาค าตอบหรือค าอธิบายโบราณวัตถุชิ้น
นั้นๆ ให้ชัดเจน จึงจ าเป็นจะต้องหาที่มาและเข้าใจถึงคติความเชื่อในการ
สร้างโบราณวัตถุสถานเหล่านั้น ค าถามต่อมาก็คือความเชื่อดังกล่าวเข้ามา
ปรากฎหรือมีอิทธิพลต่อดินแดนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้อย่างไร ซึ่งการ
ปรากฏนั้นก็ไม่ได้พบทั่วทั้งดินแดนแต่พบเป็นเพียงบางแห่งเท่านั้น
เพราะเหตุใดจึงเป็นเช่นนั้น ค าตอบที่ได้รับอาจท าให้เข้าใจสภาพความ
เป็นอยู่ของผู้คนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในระยะเวลานั้นๆ ได้ชัดเจนขึ้น
ที่ผ่านมาการศึกษาเกี่ยวกับวัชรยานตันตระก็ได้มีผู้ศึกษาไว้บ้าง
แล้ว ซึ่งอาจแบ่งได้เป็น 2 กลุ่มใหญ่ คือ นักการศาสนา (ซึ่งอธิบายในเชิง
ศาสนาที่เข้าใจได้ยาก สามัญชนยากที่จะเข้าถึง) ส่วนอีกกลุ่มหนึ่งคือ
นักวิชาการทางโบราณคดีและนักประวัติศาสตร์ศิลปะซึ่งต่างศึกษาลงลึก
ในแต่ละส่วนแยกกัน การศึกษาในครั้งนี้ผู้วิจัยมีความประสงค์ที่อยากจะท า
ความเข้าใจในปรัชญาแนวคิดของนิกายศาสนา เพื่อหาค าอธิบายหลักฐาน
โบราณคดีที่พบ เนื่องจากว่ารูปเคารพในวัชรยานตันตระ (ระบบเทพและ
เทพี) มีจ านวนมาก การที่จะสามารถตีความรูปเคารพนั้นๆ ได้จ าเป็นต้อง
เข้าใจแนวความคิดที่แฝงอยู่ในรูปเคารพนั้นๆ แม้ว่าการศึกษาในครั้งนี้อาจ
ไม่ได้ลงในรายละเอียดทางประติมานวิทยามากนัก แต่เป็นเพียงการน าเสนอ
หลักฐานโบราณคดีทั้งประเภทที่เป็นลายลักษณ์อักษรและหลักฐาน
ข
