Page 237 - โบราณคดีและประวัติศาสตร์ในประเทศไทย ฉบับคู่มือครูสังคมศึกษา

ร่องรอยหลักฐำนโบรำณคดีที่แสดงให้เห็นว่ำมีกำรแพร่หลำยเข้ำมำ
ของอำรยธรรมเขมรโบรำณบนแผ่นดินไทย หรือที่เรำเรียกว่ำ หลักฐำน
โบรำณคดีสมัยลพบุรีนั้น ที่ยังคงเหลือให้ศึกษำได้ในปัจจุบันมีมำกมำย ได้แก่
๑. จารึกโบราณ ซึ่งมีทั้งที่จำรลงบนแท่งศิลำซึ่งเรียกว่ำศิลำจำรึก
และจำรึกลงบนเครื่องใช้สอยที่ท ำจำกส ำริด
๒. ร่องรอยหลักฐานทางด้านสถาปัตยกรรมและประติมากรรม
ได้แก่ บรรดำสิ่งก่อสร้ำงในศำสนำที่เรียกกันทั่วไปว่ำ ปรำสำทหิน รวมทั้งงำน
ประติมำกรรมที่สร้ำงขึ้นเนื่องในศำสนสถำนและที่ท ำขึ้นเพื่อประโยชน์ใช้สอย

ในชีวิตประจ ำวัน
๓. ร่องรอยของชุมชนโบราณและร่องรอยของการสร้าง
อ่างเก็บน ้าในวัฒนธรรมเขมรโบราณ (หรือที่เรียกว่ำบำรำยซึ่งพบ
หลำยแห่ง บำงแห่งตื้นเขินกลำยเป็นนำข้ำวไปแล้วก็มี บำงแห่งมีกำรปรับปรุง
ให้ใช้ประโยชน์ได้ปัจจุบัน)

จารึกโบราณที่พบในประเทศไทย
ได้มีกำรค้นพบจำรึกเขมรโบรำณในประเทศไทยจ ำนวน
ค่อนข้ำงมำก ที่พบทั้งหมดมีกำรอ่ำนและแปลจำกผู้เชี่ยวชำญแล้ว เช่น สมเด็จ
พระเทพรัตนรำชสุดำฯ สยำมบรมรำชกุมำรี ทรงอ่ำนและแปลจำรึกที่พบที่
ปรำสำทหินพนมรุ้ง จังหวัดบุรีรัมย์ รวม ๑๑ หลัก และจำรึกบำงหลักที่พบที่
ปรำสำทหินพนมวัน จังหวัดนครรำชสีมำด้วย นอกนั้นส่วนใหญ่จะเป็นผลงำน
ของนักอ่ำนจำรึกชำวฝรั่งเศสที่มีชื่อเสียงรู้จักกันดี คือ ศำสตรำจำรย์ยอร์ช
เซเดส์ และผลงำนของนักอ่ำนจำรึกชำวไทยจำกกรมศิลปำกร และจำกคณะ
โบรำณคดี มหำวิทยำลัยศิลปำกร (ดูรำยชื่อหนังสือและบทควำมที่ให้ไว้
ประกอบ)
จำรึกเขมรโบรำณที่พบในประเทศไทยเป็นจำรึกภำษำสันสกฤตและ
ภำษำเขมร ซึ่งอำจแบ่งออกเป็น ๒ กลุ่ม คือ

[๒๒๖]