Page 461 - ตำราโบราณคดีอินเดีย
P. 461
บทที 9
ระติ ากรร อินเดีย
ประติมากรรมอินเดีย ก็มีลักษณะเช่นเดียวกับศิลปกรรมประเภทอื่น ๆ ที่มีลักษณะเป็น
เอกลักษณ์แตกต่างกันไปในแต่ละท้องถิ่น โดยการนํารูปแบบพื้นฐานหรือรูปแบบหลักที่เป็นที่นิยมและ
ยอมรับกันโดยทั่วไปในขณะนั้น เช่น ศิลปะสมัยคุปตะ-หลังคุปตะอันเป็นศิลปะในยุคทองหรือยุคคลาสิค
เข้ามาผสมผสานกับรูปแบบท้องถิ่น เกิดเป็น “อัตลักษณ์” ใหม่ที่มีลักษณะเฉพาะตัวหรือเฉพาะถิ่นขึ้น
ในการศึกษาเกี่ยวกับประติมากรรมอินเดียนั้น อาจมีหลักเกณฑ์หรือแนวทางในการศึกษา
ได้หลายแบบขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ในการศึกษา ทําให้มีการแบ่งประติมากรรมอินเดียออกเป็นประเภท
ต่าง ๆ เช่น
1. แบ่งตามลัทธิศาสนา ได้แก่
- ประติมากรรมเนื่องในศาสนาพราหมณ์
- ประติมากรรมเนื่องในพุทธศาสนา
- ประติมากรรมเนื่องในศาสนาเชน
2. แบ่งตามสภาพพื้นที่ ได้แก่
- ประติมากรรมในภาคเหนือ
- ประติมากรรมในภาคตะวันออก ภาคกลาง และภาคตะวันตก
- ประติมากรรมในภาคใต้
3. แบ่งตามรูปแบบศิลปะ (ซึ่งอาจมีที่มาจากชื่อราชวงศ์ เช่น ศิลปะคุปตะ ศิลปะ
ปาละ ศิลปะโจ ะ หรืออาจมาจากชื่อเมือง-ชื่อแคว้น เช่น ศิลปะมถุรา ศิลปะอมราวดี เป็นต้น)
ในที่นี้จะกล่าวถึง ประติมากรรมอินเดีย ในภาพรวมโดยยึดตามพื้นที่เป็นหลัก ดังนี้
อินเดีย าคเหน อ ได้แก่
- ศิลปะคันธาระ (คริสต์ศตวรรษที่ 1-6/ พุทธศตวรรษที่ 6-11) ปราก ตามเมือง
หลักๆ เช่น เมืองชลาลาบัท ฮัดดา บามิยัน เปษวาร์ ตักศิลา
- ศิลปะมถุรา (คริสต์ศตวรรษที่ 1-4/ พุทธศตวรรษที่ 6-9) ศูนย์กลางคือเมืองมถุรา
(และสารนาถ)
- ศิลปะคุปตะ (คริสต์ศตวรรษที่ 3-5/ พุทธศตวรรษที่ 8-10) สืบต่อจากศิลปะมถุรา
สกุลช่างมถุราและสารนาถ
