Page 229 - จากชีวกโกมารภัจจ์ถึงไภษัชยคุรุ

221

1. ฐานศิลาทราย ขนาดกว8าง 86 เซนติเมตร ยาว 1.50 เมตร สูง 55 เซนติเมตร มีรูสำหรับ

ประดิษฐานรูปเคารพ 3 องคS

2. กรอบคันฉ9องสำริด มีจารึกอักษรขอม กว8าง 20 เซนติเมตร หนา 5 เซนติเมตร สูง 13
เซนติเมตร อ9าน-แปลได8ว9า “1125 ศก พระไทยธรรมของพระบาทกมรเตง อัญ ศรีชัยวรม

ทรงมอบให8แก9อาโรคยศาลา ณ ศรีวัตสปุระ” (ป\จจุบันได8รับการอ9านใหม9ว9า “อวัธยปุระ”)

(กรมศิลปากร, 2514: 68) (Inscription du Cambodge VII, 154)
3. สังขSสำริด ยาว 26 เซนติเมตร ที่ขอบมีจารึกอักษรขอม อ9านและแปลได8ความว9า “ไทยธรรม

พระวรโลง?” (กรมศิลปากร, 2514: 45)
4. ฐานเชิงเทียน สำริด สูง 16 เซนติเมตร ที่ขอบ มีจารึกอักษรขอม อ9านและแปลได8ความว9า

“1115 ศก (พ.ศ. 1736) พระไทยธรรม พระบาทกมรเตงอัญ ศรียวรมเทว ทรงมอบให8แก9

อโรคยศาลา(โรงพยาบาลอันประเสริฐ) ณ สังโวก” (กรมศิลปากร, 2514: 45)
อนึ่งชื่อเมืองสังโวกนี้ ปรากฎในจารึกที่ปราสาทบายนว9า มีการประดิษฐานรูปเคารพพระไภษัชย

คุรุ (แสดงว9ามีอโรคยศาลาตั้งอยู9ที่เมืองนี้และมีการประดิษฐานรูปพระไภษัชยคุรุ) แต9สังโวกจะมีที่ตั้งที่ใด
ไม9แน9ชัด เนื่องจากวัตถุสำริดมีจารึกชื่อเมือง“สังโวก”ที่พบที่เมืองศรีมโหสถมี 2 ชิ้น (ขันและฐานเชิง

เทียน) แต9ขณะเดียวกันที่เมืองศรีมโหสถก็ได8พบกรอบคันฉ9อง ระบุชื่อเมืองอวัธยปุระเช9นกัน (พบจารึก

ระบุชื่อเมือง 2 เมือง ณ ที่เดียวกัน) จะเป'นไปได8หรือว9าทั้งสองเมืองอยู9ใกล8ชิดกันหรือของเหล9านั้นถูก
นำมาจากที่อื่นและนำมารวมไว8ด8วยกัน ?)

5. ขันสำริด ปากกว8าง 19.5 เซนติเมตร มีจารึกอักษรขอมที่ฐาน อ9านและแปลได8ความว9า

“ไทยธรรม พระกมรเตงอัญ ศรีวิเรนทราธิบดีรม ทรงถวายแด9 กมรเตงชคต ศรีวิเรศวร ณ
สังโวก 1109 (พ.ศ.1730)”

6. พระพุทธรูปปางนาคปรกสำริด สูง 15.5 เซนติเมตร หน8าตักกว8าง 6 เซนติเมตร
7. นางปรัชญาปารมิตา สำริด สูง 15.5 เซนติเมตร กว8าง 4 เซนติเมตร

8. กรขวาพระโพธิสัตวSอวโลกิเตศวร หินทราย ยาว 13 เซนติเมตร

9. วัชรปาณีทรงครุฑพบ 2 องคSจากโบราณสถานสระมรกต และ โบราณสถานหมายเลข 22
จะเห็นได8ว9าที่เมืองศรีมโหสถ จ.ปราจีนบุรี ได8พบโบราณวัตถุ (สำริด) หลายชิ้นที่มีความสัมพันธS

กับ“อโรคยศาลา” เนื่องจากมีจารึกที่ระบุไว8ชัดเจน กล9าวถึงชื่อเมือง (สังโวกและอวัธยปุระ) ซึ่งตรงกับ
ชื่อเมืองที่ระบุไว8ในจารึกปราสาทบายน นอกจากนี้ที่เมืองศรีมโหสถยังได8พบประติมากรรมรูปเคารพ

วัชรปาณีทรงครุฑและพระโพธิสัตวS 4 กรประทับนั่งด8วย นักวิชาการบางท9านตีความว9า โบราณสถาน

สระมรกตซึ่งเป'นพุทธสถานสมัยพระเจ8าชัยวนมันที่ 7 อาจมีความสัมพันธSกับอโรคยศาลา