Page 230 - จากชีวกโกมารภัจจ์ถึงไภษัชยคุรุ

222

สรุปได8ว9า จากการศึกษาของนักวิชาการหลายท9านรวมถึงงานวิจัยของทิพยSวรรณ วงศSอัสส

ไพบูลยS เกี่ยวกับอาโรคยศาลา ในเขตจังหวัดนครราชสึมา บุรีรัมยS และสุรินทรS อาจสรุปประเด็น

สำคัญ ๆ พอสังเขปได8ดังนี้ (ทิพยSวรรณ วงศSอัสสไพบูลยS, 2555: 397)
1. ผังของโรงพยาบาล (ส9วนใหญ9) เหมือนกันหมดทั้งในประเทศกัมพูชาและในประเทศไทย

โดยลักษณะของสถาป\ตยกรรมไม9มีส9วนเกี่ยวข8องกับฐานะหรือขนาดของชุมชนที่โรงพยาบาล

ตั้งอยู9
2. พื้นที่อีสานตอนล9างของไทย มีความหนาแน9นของอาโรคยศาลามากกว9าอีสานตอนบน

เนื่องจากอยู9ใกล8ศูนยSกลางอำนาจของพระเจ8าชัยวรมันที่ 7 (เมืองพระนครหลวง) มากกว9า
อาโรคยศาลแต9ละแห9ง (ในประเทศไทย) ห9างกันประมาณ 20 – 60 กิโลเมตร โดยในเขต

จังหวัดนครราชสีมา บุรีรัมยS สุรินทรS ระยะห9างกันโดยเฉลี่ย (20-30 กิโลเมตร) (ที่จังหวัด

บุรีรัมยS แต9ละแห9งห9างกันน8อยสุด) ในขณะที่ทางลุ9มน้ำชี (อีสานตอนบน) มีระยะห9างกันโดย
เฉลี่ย 30-50 กิโลเมตร แสดงให8เห็นว9าอาโรคยศาลบริเวณใกล8ศูนยSกลางคือเมืองพระนครมี

จำนวนมากกว9า และหนาแน9นกว9าบริเวณที่ห9างไกลออกไป (ในลุ9มน้ำชีมีการกระจายตัว
มากกว9าแถบลุ9มน้ำมูล) โดยในจังหวัดนครราชสีมาพบว9ามีจำนวนโรงพยาบาลมากที่สุด

3. จากงานวิจัยของทิพยSวรรณ วงศSอัสสไพบูลยS พบว9าในขอบเขตการศึกษา ศาสนสถานประจำ

โรงพยาบาล ส9วนใหญ9 (13 ใน 16 แห9ง หรือทั้งหมดรวมนอกพื้นที่ 21 แห9งใน 31 แห9ง) อยู9
ทางทิศตะวันออกและตะวันออกเฉียงเหนือของชุมชน และมีระยะห9างประมาณ 100 – 500

เมตร

4. จากการศึกษา ทิพยSวรรณ วงศSอัสสไพบูลยS (2555) กล9าวว9าพบจารึกอาโรคยศาลแล8วจำนวน
14 หลัก แต9มีข8อความที่สมบูรณSพออ9านและแปลความได8จำนวน 7 -9 หลัก (ทิพยSวรรณ วงศS

อัสสไพบูลยS, 2555 : 24 และตารางที่ 31 ซึ่งยังไม9รวมจารึกจากปราสาทจอมพระ?) ดังนี้
จังหวัดบุรีรัมยS 1 หลัก (จารึกด9านประคำ สันนิษฐานว9ามาจากปราสาทโคกงิ้ว) ,

จังหวัดขอนแก9น 1 หลัก (จารึกกู9แก8ว), จังหวัดสุรินทรS 2 หลัก (ปราสาทตาเมือนโตqจ

อ.พนมดงรัก, จารึกปราสาท อ.ปราสาท), จังหวัดชัยภูมิ 1 หลัก (กู9หนองบัว), จังหวัด
นครราชสีมา (2) – กุฎิpษี-พิมาย, ปราสาทเมืองเก9า), จังหวัดร8อยเอ็ด 2 หลัก (กู9คันธนาม

,ปราสาทโพนระฆัง)
5. จากจารึกอาโรคยศาลาชี้ให8เห็นว9า โรงพยาบาลส9วนใหญ9ที่พบในประเทศไทยอยู9ในระดับ

ปานกลาง (มีเจ8าหน8าที่ประจำโรงพยาบาลทั้งหมด 98 คน) ซึ่งจัดเป'นโรงพยาบาลที่มีขนาด

ใหญ9ในระดับที่ 3 ใน 4 ระดับตามแนวคิดของ Claude Jacques ตัวอย9างเช9น ปราสาท
โคกงิ้ว (จากจารึกด9านปะคำ) จ.บุรีรัมยS, จารึกปราสาท, จารึกกู9โพนระฆัง, จารึกกู9คันธนาม,

จารึกกู9แก8ว ฯ)