Page 67 - วัชรยานยันตระ
P. 67
1.8.3 เทพชั้นรองอื่นๆ
ร่องรอยที่เหลืออยู่ของวัชรยำนตันตระในดินแดนเอเชียตะวันออก
เฉียงใต้ นอกจำกรูปเคำรพพระโพธิสัตว์ต่ำงๆ แล้ว ส่วนใหญ่มักปรำกฎในรูป
ของเทพชั้นรองที่มีบทบำทส ำคัญ ซึ่งบำงองค์อำจเป็นปรำกฏกำยของเทพ
ชั้นสูง (พระอำทิพุทธ พระธยำนิพุทธ) รวมถึงพระโพธิสัตว์ แต่อยู่ในรูปของ
้
เทพชั้นรองเพื่อท ำหน้ำที่ต่ำงออกไป โดยเฉพำะอย่ำงยิ่งกำรปกปองคุ้มครอง
หรือเพื่อท ำหน้ำที่ขจัดสิ่งชั่วร้ำยทั้งปวง ตำมแนวคิดของวัชรยำนที่ว่ำ
เทพและพระโพธิสัตว์ของวัชรยำน สำมำรถปรำกฏกำยในรูปแบบที่ดุร้ำย
น่ำกลัว และสำมำรถท ำในสิ่งที่มนุษย์หรือบุคคลทั่วไปท ำแล้วจะดูตกต ่ำ
แต่เทพวัชรยำนสำมำรถท ำได้ ทั้งนี้ก็เพื่อกำรช่วยเหลือให้ผู้ปฏิบัติบูชำได้รับ
ในสิ่งที่ต้องกำร ในที่นี้ขอยกตัวอย่ำงเฉพำะเทพและเทพีที่พบเป็นหลักฐำน
โบรำณคดีในประเทศต่ำงๆ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
1) ยิดัม – เทพผู้พิทักษ์ (Yidam)
ยิดัม เป็นเทพในลัทธิตันตระที่มีอ ำนำจ คอยพิทักษ์ปรำบ
ภูตผีร้ำยต่ำงๆ ไม่ให้ท ำร้ำยมนุษย์ บำงครั้งพระธยำนิพุทธและพระโพธิสัตว์
จะอวตำรลงมำเป็นยิดัม ภูตผีปีศำจบำงตนที่กลับใจมำนับถือพระพุทธศำสนำ
ก็ได้รับยกย่องเป็นยิดัม พระสงฆ์ต้องมียิดัมประจ ำตนและมีหลำยองค์ได้แต่
ต้องเก็บไว้เป็นควำมลับ ส่วนคฤหัสถ์ต้องให้พระสงฆ์อัญเชิญยิดัมมำ
้
ปกปองตน ตำรำเป็นเทพชั้นต้นๆ เพียงองค์เดียวที่คฤหัสถ์สำมำรถอ้อนวอน
หรือร้องขอได้โดยตรง ยิดัมจัดเป็นเทพส ำคัญของชำวพุทธในเนปำล (ผำสุข
อินทรำวุธ : 2543, 89)
ยิดัมมี 2 ประเภท คือ แบบอ่อนโยนและแบบดุร้ำยน่ำกลัว แต่ละ
องค์มี ศักติประจ ำตัวเช่นกัน ท่ำยับ-ยุมของยิดัม เป็นรูปแบบปรำกฏของ
ธยำนิพุทธทั้ง 5 ยิดัม ที่ส ำคัญ ได้แก่
57
