Page 68 - วัชรยานยันตระ
P. 68
เหรุกะ (Heruka)
เป็นเทพที่ส ำคัญมำกองค์หนึ่งในพุทธตันตระ มีปรัชญำหรือศักติ
คือ ไนรำตมำ คัมภีร์ที่กล่ำวถึงลักษณะรูปเคำรพและกำรบูชำของพระองค์
โดยเฉพำะ คือ เหรุกะ-ตันตระ (Heruka Tantra) ซึ่งแสดงให้เห็นควำมส ำคัญ
ของเทพองค์นี้ เหรุกะเป็นบุคคลำธิษฐำนเพศชำย (karuna =กรุณำ) ของ
ศูนยะ ในขณะที่ไนรำตมำเป็นบุคคลำธิษฐำนเพศหญิง (Nairatma = ควำมรู้)
ั
ของศูนยะ เมื่อรวมกันในท่ำยับ-ยุมจะมีปรำกฏกำยหลำยรูปแบบ ในนิษปนน
โยคำวลีกล่ำวไว้ว่ำ รูปแบบที่ส ำคัญที่สุดของรูปเคำรพที่เกิดจำกกำรรวมกัน
ของเหรุกะและศักติ คือ เหวัชระ (Saraswati, 1977: LIX) ซึ่งมีคัมภีร์เฉพำะที่
กล่ำวถึงพระองค์ คือ เหวัชระ-ตันตระ (Hevajra Tantra) กำรรวมกัน (โยคะ)
ของเหรุกะและไนรำตมำ (เหวัชระ + ไนรำตมำ) น ำไปสู่กำรตระหนักรู้ซึ่ง
ควำมว่ำง
เหรุกะ มักปรำกฏในท่ำยับ-ยุมกับศักติ มี 2-4 กร เมื่อปรำกฏกำย
เดี่ยวมี 2 กร (Bhattacharyya, 1985: 62-63) ประทับยืนในท่ำอรรธปรรยังกะ
(Ardha paryanka) หรือปรัตยำลีฒะ (Pratyalidha) (แสดงถึงกำรท ำลำยล้ำง
และควำมไม่พึงพอใจ)
มีสำธนะหลำยบทในสำธนมำลำที่กล่ำวถึงเหรุกะ ในบทหนึ่งกล่ำว
้
ว่ำ เหรุกะเป็นนักรบผู้ยิ่งใหญ่ มีวรรณะฟำ (น ้ำเงิน) แต่งกำยด้วยหนังมนุษย์
เศียรตกแต่งด้วยมำลัยกะโหลกและรูปพระธยำนิพุทธอักโษภยะ
สวมเครื่องประดับท ำด้วยกระดูกและกะโหลกมนุษย์ มี 1 พักตร์ 2 กร มือขวำ
ถือวัชระ มือซ้ำยถือถ้วยกะโหลกบรรจุเหล้ำ ใกล้ไหล่ซ้ำยปรำกฎขัฑวำงคะ
(ไม้เท้ำศักดิ์สิทธิ์ท ำด้วยกระดูกท่อนยำวของมนุษย์และประดับด้วยกะโหลก)
ที่มีส่วนยอดและปลำยคล้ำยวัชระ อำจประดับด้วยวิศววัชระหรือวัชระคู่
ั
เหรุกะอยู่ในท่ำเต้นร ำ เท้ำซ้ำยวำงอยู่บนวิศวปทมะ เท้ำขวำยกขึ้นมำทำง
สะโพกซ้ำย
58
