Page 73 - วัชรยานยันตระ
P. 73
ต ำรำบำงเล่มกล่ำวว่ำ สังวระ เป็นภำคยับ-ยุมของเหรุกะ เมื่อรวม
กับศักติคือ วัชรวรำหี (ซึ่งแตกต่ำงจำกรูปแบบเหวัชระเมื่อรวมกับวัชรวรำหี)
มีกำรกล่ำวถึงกำรรวมกันของเหรุกะและวัชรวรำหีปรำกฎอยู่ในคัมภีร์
ั
“อภิธำโนตตระ” (abhidhanottra) ส่วนคัมภีร์สำธนมำลำและนิษปนนโยคำวลี
กล่ำวถึงสังวระในลักษณะเดียวกัน ในจักรสังวระ-ตันตระ(Chakrasambara
Tantra) และวัชรยำเน ปูชำวิธี (Vajrayane Pujavidhi) มีกำรบรรยำยลักษณะ
ของสังวระ (จักรสังวระ) ในลักษณะเดียวกัน เนื่องจำกเหวัชระมีรูปแบบที่
แตกต่ำงไปขึ้นอยู่กับว่ำปรำกฏกำยคู่กับศักติองค์ใด ส ำหรับปรำกฏกำยใน
ท่ำยับ-ยุมกับวัชรวรำหี สมควรได้รับกำรตีควำมว่ำเป็นสังวระหรือ
จักรสังวระ (Saraswati, 1977: p.LXII) (ดูเพิ่มเติมในส่วนของประเทศไทย
เรื่องกำรตีควำมภำพสลักบนทับหลังที่ปรำสำทพิมำย จังหวัดนครรำชสีมำ
ว่ำเป็นจักรสังวระ)
ชัมภละ (Jambhla)
ชัมภละ พุทธเทพซึ่งมีประวัติควำมเป็นมำจำกเทพกุเวร – เทพแห่ง
ควำมมั่งคั่งและเทพผู้รักษำทิศเหนือในศำสนำฮินดู ในบทบำทของเทพ
ผู้รักษำทิศมีชื่อว่ำ “ไวศรวัณ” ซึ่งเป็นที่ทรำบกันแล้วว่ำ กุเวรเป็นยักษ์โดย
ก ำเนิดมีหัวหน้ำ คือ ปำญจิกะ (ผู้มีชำยำคือหำริตี) ตำมเรื่องเล่ำปำญจิกะและ
หำริตีหันมำนับถือพุทธศำสนำ (เรื่องเล่ำของหำริตีมีควำมเกี่ยวข้องกับเด็ก
เมื่อหันมำนับถือพุทธศำสำจึงได้ชื่อว่ำเป็นเทพีผู้คุ้มครองเด็ก) มักพบรูป
เคำรพของปำญจิกะและหำริตีคู่กัน แต่ในช่วงหลังเมื่อชัมภละมีบทบำทมำก
ขึ้น อำจปรำกฏรูปชัมภละคู่กับหำริตีแทนปำญจิกะ (สัญลักษณ์เด่นของ
ชัมภละ คือ พังพอนและ/หรือถุงเงินทอง) นอกจำกนี้ชัมภละยังมีศักติ คือ
นำงวสุธำรำ
63
