Page 78 - วัชรยานยันตระ

วัชรวรำหี (Vajravarahi)
เป็นศักติของสังวระ(ะ) และเป็นรูปแบบหนึ่งของมำริจี ในบทบำท
ของฑำกิณี มีเศียรเป็นหมูตัวเป็นสตรีขำซ้ำยเหยียบอยู่บนร่ำงมนุษย์ที่หมอบ

อยู่ (Getty, 1977: 134)

โยคินี (Yogini)
ตำมศัพท์ แปลว่ำ “พลังแห่งกำรตระหนักรู้” ในศำสนำฮินดูและพุทธ
ศำสนำ เป็นชื่อของเทพีชั้นรองหรือปีศำจ (มักอยู่รวมกันเป็นกลุ่ม 8 องค์

(หรือ 8x8 องค์) (Liebert, 1976: 354)
วัชรโยคินี (Vajrayogini) เป็นเทพีที่มีควำมส ำคัญและได้รับควำม
นิยมมำกอีกองค์หนึ่ง ไม่สังกัดสกุลของพระธยำนิพุทธองค์ใด วัชรโยคินีเป็น
ศักติองค์หนึ่งของเหรุกะ และมักปรำกฏคู่กับเหรุกะในท่ำยับ-ยุม ในคัมภีร์
“เหรุกะ-ตันตระ” (Heruka Tantra) อธิบำยอย่ำงละเอียดถึงแนวคิดเกี่ยวกับ
เหรุกะและวัชรโยคินี รวมถึงกำรรวมกันของเทพทั้งสอง ในสำธนมำลำมี

สำธนะอย่ำงน้อย 4 บทที่อธิบำยถึงลักษณะของวัชรโยคินี (ดูรำยละเอียด
เพิ่มเติมใน Saraswati, 1977: p.lxi)
ลักษณะรูปเคำรพของวัชรโยคินีรูปแบบหนึ่ง มีควำมคล้ำยคลึงกับ
ไนรำตมำและวัชรวรำหีมำก บำงครั้งกำรตีควำมจึงค่อนข้ำงสับสน ถือกปำละ

(ถ้วยกะโหลก) และวัชระ แต่ที่ต่ำงกัน คือ วัชรโยคินีจะอยู่ในท่ำอำลีฒะ
(หมำยถึง ควำมกล้ำหำญ) ต่ำงจำกอีก 2 องค์ที่อยู่ในท่ำอรรธปรรยังกะ
บำงครั้งอำจถือกรรตรีและกปำละ (ถ้วยกะโหลก)
วัชรโยคินี มักปรำกฏร่วมกับโยคินีอีก 2 องค์ (มีโยคินี 2 องค์ ขนำบ
ข้ำง) คือ วัชระไวโรจนี (Vajravairocani) วรรณะเหลือง และวัชระวรรณนี
(Vajravarnani) วรรณะเขียว ทั้งสององค์ถือกรรตรี (มีดขนำดเล็ก/กรรไกร)

และถ้วยกะโหลก (Bhattacharyya, 1985: 155-157)

68