Page 26 - วิวัฒนาการของมนุษย์

บททีK z : พันธุศาสตร์กับวิวัฒนาการของมนุษย์ 19

ในทางทฤษฎีแล้ววิวัฒนาการทางชีววิทยาของประชากรกลุ่มดังกล่าวแทบจะไม่
เกิดขึ5นเลย เนืKองจากไม่มีการแต่งงานข้ามกลุ่มและเป็นการสืบพันธุ์แบบสุ่ม (random

mating) และมักเป็นกลุ่มประชากรขนาดใหญ่หรือมีจํานวนอนันต์ ฉะนั5นความถีKของยีนก็
จะสมดุลตลอดเวลา เราเรียกทฤษฎีทีKเชืKอในความสมดุลของความถีKของยีนนี5ว่า “ทฤษฎี

ฮาร์ดี-วายน์เบิร์ก” (Hardy-Weinberg Equilibrium)

อย่างไรก็ตามในความเป็นจริงมีการเปลีKยนแปลงความถีKของยีนเกิดขึ5นอยู่เสมอ
เพราะมีปัจจัยผลักดันทีKทําให้เกิดวิวัฒนาการอย่างน้อย 4 ประการทีKนักวิชาการทาง

ชีววิทยาได้ศึกษาวิจัย และค้นพบว่ามีส่วนทําให้เกิดการเปลีKยนแปลงความถีKของยีน และ
นําไปสู่การเปลีKยนแปลงทางพันธุศาสตร์ของประชากร และท้ายสุดก็เกิดวิวัฒนาการใน

กลุ่มประชากรนั5นๆ

ปัจจัยหรือแรงผลักดันที$ทําให้เกิดวิวัฒนาการ (Evolutionary Forces)

เวลาเราพูดถึงความถีKของยีนหรือ/และอัลลีล โปรดจําด้วยว่าปัจเจกบุคคลไม่มี
ความถีKของยีน แต่ความถีKของยีน (gene frequency) จะพบในระดับประชากรเท่านั5น

ฉะนั5นเมืKอพูดถึงวิวัฒนาการในทีKนี5หมายถึงวิวัฒนาการของกลุ่มประชากร ไม่ใช่ปัจเจก
บุคคล

ความถีKของยีนในประชากรเปลีKยนแปลงได้โดยมีปัจจัยหลักสีKประการ ได้แก่
1. การผ่าเหล่า (mutation) หมายถึงการเปลีKยนแปลงแบบสุ่มของรหัสยีนทีKทําให้

เกิดอัลลีลใหม่ โดยทัKวไปอัตราการผ่าเหล่าหรือการกลายพันธุ์ตามธรรมชาติเกิดขึ5นไม่

สูงนัก (ประมาณ 30 ต่อล้านในเซลของมนุษย์) และส่วนมากก็ไม่มีผลร้ายตามมามากนัก
แต่บางครั5งก็อาจร้ายแรงถึงตายได้ สาเหตุการผ่าเหล่าอาจมาจากสิKงแวดล้อม เช่นการ

ได้รับรังสี หรือสารเคมีทีKใส่ในอาหาร เป็นต้น
2. การเลืCอนไหลของยีน (gene flow) หมายถึงการเคลืKอนย้ายของยีนจาก

ประชากรหนึKงไปยังประชากรหนึKง ผ่านทางการอพยพเคลืKอนย้ายของประชากร
การสงคราม และการรุกรานอาณาเขต หรือการแต่งงานข้ามกลุ่มประชากร เป็นต้น

3. การผันแปรของยีน (genetic drift) หมายถึงการขึ5นๆ ลงๆ ของความถีKของยีน

ในหมู่ประชากร ตัวอย่างเช่นถ้ามีคนตายโดยกระทันหันจํานวนมาก (เช่นในภาวะ
สงคราม) ทําให้ความถีKมวลรวมของยีน (gene pool) ลดลงไป โดยทัKวไปการเปลีKยนแปลง

ลักษณะนี5มักจะมีผลกระทบมากในหมู่ประชากรขนาดเล็ก
4. การเลือกสรรโดยธรรมชาติ (natural selection) หมายถึงกระบวนการ

วิวัฒนาการทีKธรรมชาติมีบทบาทกําหนดคุณลักษณะทางพันธุกรรมบางอย่างของ
ประชากรเพืKอปรับตัวให้อยู่รอดและสามารถส่งผ่านไปยังลูกหลานได้ ตัวอย่างเช่น