Page 43 - วิวัฒนาการของมนุษย์
P. 43
บทที- Ç : สัตว์ไพรเมต 36
ไพรเมตอยู่เสมอ อย่างไรก็ตามปัจจุบันนักวิชาการมีความเห็นสอดคล้องกันว่าสัตว์ไพรเมตที-
ยังคงมีชีวิตอยู่บนโลกประมาณ `Çê ชนิดมีลักษณะร่วมกันหลายอย่างดังต่อไปนี=
t. มีระบบอวัยวะที-พัฒนาขึ=นในครรภ์ที-ใช้เป็นท่อลําเลียงอาหารและออกซิเจนให้
ทารก (placenta)
`. มีแบบแผนการดูแลเลี=ยงดูลูกทั=งก่อนเกิด (prenatal) และหลังเกิด (postnatal) ที-
แตกต่างจากสัตว์ตระกูลอื-น ตรงที-จําพวกสัตว์เลี=ยงลูกด้วยนมใช้เวลาดูแลลูกค่อนข้างนาน
นับตั=งแต่การตั=งท้องจนเกิด และเจริญเติบโตจนถึงระยะหนึ-ง แม้ว่าจํานวนลูกจะเกิดน้อยใน
แต่ละครั=งก็ตาม และหากกล่าวโดยเฉพาะมนุษย์แล้ว มนุษย์ใช้เวลาและพลังงานในการดูแล
ลูกมากที-สุด มากกว่าสิ-งมีชีวิตในตระกูลเดียวกันทั=งหมด
Ç. มีระบบร่างกายที-สามารถควบคุมอุณหภูมิในร่างกายให้คงที- (homoiotherm) โดย
การเปลี-ยนอาหารให้เป็นพลังงานในรูปของความร้อน หรือเป็นสัตว์เลือดอุ่นที-สามารถปรับตัว
ให้เข้ากับสภาพแวดล้อมได้เกือบทุกพื=นที- ไม่ว่าจะเป็นเขตทะเลทราย เขตร้อนชื=น หรือเขตขั=ว
โลกที-อากาศหนาวเย็นก็ตาม แต่มีข้อเสียคือต้องบริโภคพลังงานมาก
û. มีลักษณะทางกายวิภาคของฟันแตกต่างกัน ไม่เหมือนสัตว์เลื=อยคลานที-ฟันทุกซี-
เหมือนกันหมด แต่สัตว์เลี=ยงลูกด้วยนมมีแบบแผนฟันชัดเจน เช่น มีฟันหน้า (incisors) ฟันกราม
(molars and premolars) และฟันเขี=ยว (canines) ซึ-งมีบทบาทหน้าที-ต่างกัน เช่น ฟันหน้าใช้
กัด ตัด หรือหั-นอาหาร ฟันกรามใช้บดเคี=ยวอาหาร เขี=ยวใช้ป้องกันศัตรูได้ในบางโอกาส เป็นต้น
è. มีระบบโครงสร้างโครงกระดูก (skeletal structure) ที-แตกต่างจากสัตว์ประเภทอื-น
เช่น สัตว์เลี=ยงลูกด้วยนมที-ยืนสี-เท้าช่วยให้การเคลื-อนไหวได้ดี และช่วยคํ=านํ=าหนักของ
ร่างกายได้ดีด้วย มีมือและเท้าที-ช่วยในการจับ เกาะเกี-ยวได้ดี เช่น สัตว์เลี=ยงลูกด้วยนม
จําพวกที-อาศัยอยู่บนต้นไม้ (arboreal) ส่วนสัตว์เลี=ยงลูกด้วยนมพวกที-อาศัยอยู่ตามพื=นดิน
(terrestrial) อาจจะมีความคล่องแคล่วมากในการเคลื-อนไหวใน 2 มิติคือกว้างและยาว
ü. มีพฤติกรรมที-สั-งและควบคุมโดยสมองส่วนต่างๆมากกว่าสัตว์ประเภทอื-นๆ และ
ใช้สมองมากกว่าสัตว์ประเภทอื-นด้วย สัตว์ไพรเมตจัดเป็นสัตว์เลี=ยงลูกด้วยนมที-มีสติปัญญา
มากกว่าสัตว์เลื=อยคลานและสัตว์ที-มีกระดูกสันหลังอื-นๆ
†. มีพฤติกรรมทางสังคมเด่นชัด มีแบบแผนในการจัดกลุ่มทางสังคม (social
groups) และโครงสร้างทางสังคมที-หลากหลาย เช่น โครงสร้างสังคมที-มีเพศหญิง-ชายที-เป็น
ผู้ใหญ่และเด็กอยู่รวมกัน (multifemale/multimale group) หรือระบบการแบ่งลําดับชั=นหรือ
ตําแหน่งในสังคมซึ-งบ่งบอกว่าใครมีบทบาทเด่นในสังคม (dominance hierarchy) เป็นต้น
จากลักษณะต่างๆ ของไพรเมตที-กล่าวมาข้างต้นได้เปิดประเด็นในการศึกษา
วิวัฒนาการของมนุษย์ขึ=นอีก เนื-องจากมนุษย์เป็นสัตว์ไพรเมตเช่นเดียวกับสัตว์บางชนิด
ดังนั=น นักโบราณมานุษยวิทยา (paleoanthropologist) จึงให้ความสนใจในลักษณะทางกาย
วิภาค สรีระวิทยา และพฤติกรรมของสัตว์ไพรเมตที-ยังพบเห็นในปัจจุบัน (living primates)
