Page 103 - ครบรอบ 18 ปี สำนักงาน คปภ.
P. 103
101
บทสรุปและข้อเสนอแนะ
การก�ากับดูแลเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence : AI) ในภาคธุรกิจประกันภัย ควรมุ่งเน้นให้เกิดความสมดุลระหว่างการส่งเสริม
นวัตกรรมและการคุ้มครองผู้บริโภค ตลอดจนการออกแบบแนวทางก�ากับดูแลควรใช้หลักการตามระดับความเสี่ยง (Risk-based Approach)
โดยพิจารณาความส�าคัญของกระบวนการที่ใช้ AI และผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อผู้บริโภคและเสถียรภาพของระบบประกันภัย เพื่อให้การก�ากับดูแล
มีความยืดหยุ่น โปร่งใส และไม่เป็นอุปสรรคต่อการพัฒนานวัตกรรม แนวทางการก�ากับดูแลสามารถสรุปได้ดังนี้
ประการแรก
เสริมสร้างกลไกการก�ากับดูแลและความรับผิดชอบ (Governance
and Accountability) ภายในองค์กรประกันภัย โดยให้มีการก�าหนด
ผู้รับผิดชอบหลักต่อระบบ AI ที่น�ามาใช้งาน (AI Owner) และจัดตั้ง
คณะกรรมการ หรือคณะท�างานก�ากับดูแล AI เพื่อดูแลการน�า AI มาใช้ใน
ทุกขั้นตอนอย่างเหมาะสม ทั้งในด้านการออกแบบ การพัฒนา การเลือกใช้
บริการจากภายนอก ตลอดจนการติดตามผลหลังการใช้งาน
่
ประการทีสอง
การบริหารจัดการข้อมูลและแบบจ�าลอง (Data and Model
Governance) ซ้ึ่งเป็นหัวใจส�าคัญของการใช้ AI อย่างมีความรับผิดชอบ
ควรมีมาตรการควบคุมคุณภาพของข้อมูล ป้องกันข้อมูลผิดพลาด
หรือล�าเอียง (Bias) และปฏิบัติตามกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล
(PDPA) อย่างเคร่งครัด รวมถึงมีหลักเกณฑ์ตรวจสอบและประเมิน
แบบจ�าลอง (Model Validation) อย่างสม�าเสมอ เพื่อให้มั่นใจว่าระบบ
ให้ผลลัพธ์ที่ถูกต้องและยุติธรรมต่อผู้เอาประกันภัย
่
่
ประการทีสาม ประการทีห้า
กระบวนการทดสอบและติดตามการท�างานของระบบ (Testing and ความโปร่งใสและการอธิบายได้ (Transparency and
Monitoring) อย่างต่อเนื่อง เพื่อประเมินความถูกต้อง ความมั่นคง และ Explainability) โดยบริษัทควรสามารถอธิบายหลักการท�างานของ
ความเป็นธรรมของระบบ AI ทั้งก่อนและหลังน�ามาใช้งานจริง พร้อมจัดท�า ระบบ AI ให้ผู้บริโภค และหน่วยงานก�ากับเข้าใจได้อย่างเพียงพอ รวมถึง
เอกสารการทดสอบ และหลักฐานประกอบที่สามารถตรวจสอบย้อนหลังได้ แจ้งให้ผู้บริโภคทราบเมื่อมีการใช้ AI ในกระบวนการที่อาจมีผลต่อ
การพิจารณา ความคุ้มครอง หรือสิทธิประโยชน์ต่าง ๆ พร้อมจัดให้มี
่ ่
ประการทีสี ช่องทางส�าหรับการขอทบทวนการตัดสินใจโดยมนุษย์
การก�ากับดูแลโดยมนุษย์ (Human Oversight) เพื่อให้มั่นใจว่า
การตัดสินใจของระบบ AI ที่อาจส่งผลกระทบต่อสิทธิหรือผลประโยชน์
ของผู้บริโภค ยังคงอยู่ภายใต้ดุลยพินิจของมนุษย์ โดยองค์กรควรก�าหนด
กระบวนการตรวจสอบและกลไก Kill Switch เพื่อระงับ หรือปรับ
การท�างานของระบบในกรณีเกิดเหตุผิดปกติ
ข้อเสนอแนะทั้งห้าประการข้างต้น
เป็นแนวทางส�าคัญในการเสริมสร้างการก�ากับดูแลเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ในภาคธุรกิจประกันภัย
การมีกลไกก�ากับดูแลที่ชัดเจนช่วยให้บริษัทสามารถใช้ AI ได้อย่างมีความรับผิดชอบ
และสอดคล้องกับกฎหมาย ตลอดจนสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้เอาประกันภัยและประชาชน
อันจะน�ามาซึ่งการสร้างความเชื่อมั่นต่อการประกันภัยอย่างยั่งยืน
