Page 15 - โบราณคดีและประวัติศาสตร์ในประเทศไทย ฉบับคู่มือครูสังคมศึกษา
P. 15
โรบิน ยอร์ช คอลลิงวูด กล่ำวว่ำ “ประวัติศาสตร์ คือ ศาสตร์ที่ว่าด้วย
ความพยายามที่จะตอบค าถามเกี่ยวกับพฤติกรรมของมนุษย์ในอดีต”
ดร. นิธิ เอียวศรีสงศ์ อธิบำยว่ำ “ประวัติศาสตร์ คือการศึกษาความ
เป็นมาของมนุษยชาติ หรือสังคมมนุษย์ใดสังคมหนึ่งตั้งแต่อดีต ปัจจุบันถึง
อนาคต โดยอาศัยวิธีการที่เป็นที่รู้จักกันว่า วิธีของประวัติศาสตร์ (Historical
method) หรือประวัติศาสตร์ คือการศึกษาเพื่ออธิบายอดีตหรือเพื่อเข้าใจอดีต
ของสังคมมนุษย์ในมิติของเวลา”
ดร. แถมสุข นุ่มนนท์ อธิบำยว่ำ “ประวัติศาสตร์คือการไต่สวนเข้าไป
ให้รู้ถึงความจริงทุกสิ่งที่มนุษย์ได้ท า ได้คิด ได้หวังและได้รู้สึก ฉะนั้น
ประวัติศาสตร์จึงเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับสังคมมนุษย์ การเปลี่ยนแปลงของ
สังคม ความคิดที่ก่อให้เกิดพฤติกรรมต่างๆ ในสังคม และสภาพเหตุการณ์ที่
ส่งเสริมหรือขัดขวางวิวัฒนาการของสังคม หรือกล่าวอีกนัยหนึ่ง วิชา
ประวัติศาสตร์มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมของสังคมมนุษย์ทุกแง่ทุกมุม”
จะเห็นได้ว่ำค ำอธิบำยควำมหมำยของค ำว่ำ “ประวัติศำสตร์” ข้ำงต้น
นั้นถึงแม้จะแตกต่ำงกันไป แต่ก็อำจพอสรุปได้ในท ำนองเดียวกันว่ำ
ประวัติศำสตร์คือ ศำสตร์ที่ศึกษำถึงประวัติควำมเป็นมำของสังคมมนุษย์ใน
อดีต รวมทั้งพฤติกรรมต่ำงๆ ของมนุษย์ในอดีตด้วย
ประวัติศาสตร์กับเวลา
ประวัติศำสตร์เป็นศำสตร์ที่ศึกษำค้นคว้ำเรื่องรำวของสังคมมนุษย์ใน
“อดีต” จึงอำจมีข้อสงสัยว่ำ “อดีต” ในที่นี้จะต้องมีระยะเวลำห่ำงจำกปัจจุบัน
เท่ำใดจึงจะถือเป็นเรื่องของประวัติศำสตร์ได้ โดยทั่วไปมักเข้ำใจว่ำเรื่องรำวที่
เป็นประวัติศำสตร์จะต้องเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นมำนำนมำกแล้วเท่ำนั้น ซึ่งเป็น
ควำมเข้ำใจที่ไม่ถูกต้อง เพรำะอันที่จริงแล้วเวลำของประวัติศำสตร์ไม่สำมำรถ
จ ำกัดขอบเขตได้แน่นอน สิ่งใดที่เกิดขึ้นแล้วหำกมีควำมส ำคัญหรือมีผลกระทบ
อย่ำงหนึ่งอย่ำงใดต่อสังคมมนุษย์นั้นๆ ถึงแม้จะเพิ่งเกิดขึ้นไม่นำนก็ถือว่ำเป็น
ประวัติศำสตร์
[๔]
