Page 151 - ตำราโบราณคดีอินเดีย

โบราณคดีอินเดีย | 143

การบ ชา ิงคะ ะโยนิ สัญลักษณ์แห่งความอุดมสมบูรณ์

การนับ อต้นไ ้ ะ ัตว บางชนิด จากภาพของต้นไม้และสัตว์หลายประเภทที่ปราก

บนที่ประทับตราและตราประทับทําให้มีการตีความว่าเทพ Indus ส่วนใหญ่มีลักษณะเป็นสัตว์ผสม
หรือครึ่งคนครึ่งสัตว์

การบ ชาต้นไ ้ (Tree Worship) จากตราประทับจํานวนมากในสมัยสินธุ แสดงให้เห็น
ว่า ชาวสินธุ มีการบูชาต้นไม้ ที่โดดเด่นมีต้นไม้อยู่ 2 ชนิดที่ได้รับการบูชาว่าเป็นต้นไม้แห่งสวรรค์

24
ได้แก่
- อั วัต า (fig) หร อ Pipal (ficus religiosa) – (bodhi) ต้นไม้แห่งการสร้าง
(Tree of Creation) หรือที่วรรณกรรมยุคหลังพระเวท กล่าวว่าเป็นต้นไม้แห่งความรู้ (Tree of

Knowledge)

- Pipal God อาจเป็นต้นแบบของ “ประชาปติ” ในสมัยพระเวท เป็นเทพสูงสุดใน
บรรดาเทพทั้งปวงของชาวสินธุ (ภาพที่ 4.36)

- ี (sami) หร อ Acacia – Tree of Life (ต้นไม้แห่งชีวิต) ถือเป็นต้นไม้สวรรค์

ได้รับการดูแลรักษาโดยเทพที่มีหัวเป็นคน ตัวเป็นสัตว์ มี 3 หัว (chimera) หรือโดยเทพ วัว หรือ
ควาย

ควา ักดิ ิท ิ ของ Asvattha (หรือต่อมาได้ชื่อในภาษาฮินดีว่า Pipal – Bodhi)
ตราประทับจํานวนมากที่แสดงให้เห็นภาพเทพประทับยืนอยู่ภายในสัญลักษณ์ของต้น

โพธิ์ (pipal) ซึ่งบางครั้งอยู่ในลักษณะหงายขึ้น (รูปตัวยู) หรือบางครั้งในลักษณะคว่ําลงคล้ายวงโค้ง

นักโบราณคดีบางคนเชื่อว่าเทพ pipal เป็นเทพสูงสุดของชาวอินดัส ต่อมา pipal ได้กลายเป็นต้นไม้
ศักดิ์สิทธิ์ของอินเดีย

ในฤคเวทมีการกล่าวถึงภาชนะที่ทําด้วยไม้นี้ วรรณกรรมยุคหลังพระเวทกล่าวว่าอัศวัต-

ถะ (pipal - ต้นโพธิ) เป็นต้นไม้แห่งความรู้ เช่นเดียวกับต้นไม้แห่งการสร้างซึ่งสัมพันธ์กับพระพรหมา
25
ชาวฮินดูจะไม่ตัดต้นไม้นี้ จะเห็นได้ว่า คติความเชื่อหลายประการรวมทั้งประเพณีต่าง ๆ ตกทอดลง
มาถึงชาวอารยันในยุคพระเวท
อาจอนุมานได้ว่าเทพต้นโพธิ์ของชาวอินดัสยังคงมีอยู่สืบมา และนําไปสู่แนวคิดที่ว่า

พระองค์เป็นเทพผู้สร้าง อันเป็นต้นกําเนิดของเทพประชาปติในสมัยพระเวทและพระพรหมาในสมัย
ต่อมา

24
Sastri : pp.25-26.
25
Sastri : p.20.