Page 389 - ตำราโบราณคดีอินเดีย
P. 389
โบราณคดีอินเดีย | 381
า ที 8.135 รัตนจงกร เจดีย า ที 8.136 รอย ระ ท บาท
นา ันทา (Nalanda)
พุทธสถานที่นาลันทา เป็นศาสนสถานที่มีขนาดใหญ่สุดในภาคตะวันออกของอินเดียซึ่งมี
การก่อสร้างเพิ่มเติมเรื่อยมาจนถึงราวคริสต์ศตวรรษที่ 12 (พุทธศตวรรษที่ 18) ในอดีตเคยเป็น
ศูนย์กลางในการศึกษาพุทธศาสนาที่ใหญ่ที่สุดในเอเชีย ตามบันทึกของยวนฉ่างกล่าวว่า พระเจ้า
หรรษวรรธนะแห่งกาโนชเป็นผู้อุปถัมภ์ที่สําคัญ แม้ว่าตราประทับที่พบจากการขุดค้นจะยืนยันถึงการ
อุปถัมภ์ของกษัตริย์ราชวงศ์คุปตะในช่วงหลัง (คริสต์ศตวรรษที่ 5-6/ พุทธศตวรรษที่ 10 - ต้นพุทธ
ศตวรรษที่ 11) แต่หลักฐานของสถาปัตยกรรมและประติมากรรมรุ่นแรกสุดกลับกําหนดอายุได้เพียง
คริสต์ศตวรรษที่ 6-7 (พุทธศตวรรษที่ 11-12) (ภาพที่ 8.137)
พุทธสถานวางตามแนวแกนเหนือ-ใต้ ประกอบด้วยวิหารและห้องสวดมนต์ทางทิศ
ตะวันออก ส่วนใหญ่มีไม่น้อยกว่า 2 ชั้น และส่วนเสาของโถงทําด้วยศิลา ทางตะวันตกประกอบด้วย
สถูปขนาดเล็กและอาคารอื่น ๆ (ภาพที่ 8.138) ศาสนสถานประธานแม้อยู่ในสภาพที่ไม่สมบูรณ์ แต่ก็
มีความสูงมากกว่า 30 เมตร หลักฐานที่เหลืออยู่แสดงให้เห็นถึงร่องรอยการบูรณะมากกว่า 5 ครั้ง
บันไดทางขึ้นทอดยาวนําไปสู่ลานด้านบนที่มีซากสิ่งก่อสร้างที่มุม ที่ผนังของบันไดและสถูปจําลองที่มุม
มีร่องรอยของปูนฉาบ นอกจากนี้ในคูหายังปราก ประติมากรรมปูนปั นพระพุทธรูปและพระโพธิสัตว์
64
ด้วย (ภาพที่ 8.139)
64
Harle : pp.201-203.

