Page 447 - ตำราโบราณคดีอินเดีย
P. 447
โบราณคดีอินเดีย | 439
า ตยกรร ัยวิชัยนคร(Vijayanagara) (ราว ค. . 1350-1565/ . . 1850-2065)
อิทธิพลของปาณฑยะและโหยสละในทมิ นาดูมีระยะเวลาสั้น ๆ (ราชวงศ์) มาดุไร-นายกะ
ในคริสต์ศตวรรษที่ 17-18 (พุทธศตวรรษที่ 22-23) ได้ย้ายราชธานีไปยังติรุฉิราปปั ิ (Tiruchirappalli)
ในป ค.ศ. 1616 (พ.ศ. 2159)
วิชัยนคร (เมืองแห่งชัยชนะ) ได้รับการสถาปนาขึ้นในเดคข่านตอนกลางแถบลุ่มแม่น้ํา
กฤษณา โดยพวกฮินดูที่หลบหนีพวกมุสลิมมาและใช้เป็นฐานในการต่อต้านพวกมุสลิม ต่อมาค่อย ๆ แผ่
อิทธิพลออกไปทั่วอินเดียใต้ ภายใต้ผู้นําที่สามารถ เช่น กฤษณเทวรายะและอัจยุตะเทวะ (Acyuta
138
Deva) แต่ในที่สุดมุสลิมก็ยึดครองวิชัยนครได้ในป ค.ศ. 1565 (พ.ศ. 2108)
วิชัยนครหรือมักเรียกกันว่า Hampi เป็นดินแดนศักดิ์สิทธิ์ สถาปัตยกรรมที่นี่ประกอบด้วย
เทวาลัยขนาดเล็กเป็นกลุ่ม ๆ แทนที่จะเป็นเทวาลัยขนาดใหญ่หลังเดียว ตัวอย่างเช่นเทวาลัยของ
พระกฤษณะ เทวาลัยวิรูปักษ์ และเวนกเตศวร (Venkatesvara) ช่วงที่วิชัยนครเจริญสูงสุดนั้น มีขอบเขต
กว้างขวางถึง 26 ตารางกิโลเมตร
ณ ะโค ระ บบวิชัยนคร
จุดเด่นของศิลปะแบบวิชัยนครคือรูปแบบของมณฑปที่ประกอบด้วยเสาและฐานเสา ควบคู่ไป
กับโคปุระ ขนาดของศาสนสถานที่ขยายขึ้นเพื่อรองรับการประกอบศาสนกิจของผู้ศรัทธา ตัวเทวาลัยประธาน
เป็นสิ่งที่สืบทอดมาจากสมัยก่อนหน้า ลักษณะที่โดดเด่นที่สุดของมณฑปแบบวิชัยนคร นอกเหนือจากเสาและ
ฐานเสาแล้วก็คือ กโปตะขนาดใหญ่ที่ประดับส่วนบัวหัวเสา ซึ่งได้รับอิทธิพลมาจากเดคข่าน
เสาแบบวิชัยนครมีส่วนโคนเสาที่มีหน้าตัดเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ส่วนบนขึ้นไปมีหลาย
เหลี่ยม ส่วนใหญ่มักเป็น 8 เหลี่ยม ส่วนกลางของเสามักเป็นรูปประติมากรรมนูนต่ํา รูปนางรํา หรือรูป
หงส์ เสาหินแท่งเดียวขนาดใหญ่นี้ บางแห่งมีองค์ประกอบที่ซับซ้อนคล้ายกับเป็นสิ่งก่อสร้างชิ้นหนึ่งใน
ตัวเอง มีฐานและหัวเสาที่มีการตกแต่งอย่างวิจิตร บางแห่งเป็นเสา 2 ต้นหรือมากกว่าอยู่ชิดกัน มีหน้าตัด
รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าประดับด้วยตัววยาล (ยา ิ-yali) หรือม้าที่อยู่ในท่ายกขาและมักมีคนขี่ ใต้เท้าทั้งสี่ของ
ม้าและด้านข้างมักมีรูปคนถืออาวุธ ในสมัยนายกะรูปสัตว์ยกขา มักถูกแทนที่ด้วยภาพเหมือนบุคคลในท่า
ยืน ศาสนสถานขนาดใหญ่ในอินเดียใต้ เช่น ที่ศรีรังคามมีมณฑปที่มีภาพม้ากําลังยกขา ลักษณะเช่นนี้ไม่
139
ปราก ในแถบเมืองหลวง
138
Harle : p.329.
139 Harle : p.332.
