Page 172 - วัชรยานยันตระ
P. 172
พระพุทธศาสนาเดินทางมาอบรมสั่งสอนและศึกษา โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่
สุมาตรา ซึ่งปรากฏหลักฐานพุทธตันตระจ านวนมากที่มีอายุอยู่ในช่วง
พุทธศตวรรษที่ 13 - 14 รูปเคารพ 8 กร ของเทพีมหาประติสราที่ช่วยในการ
บ าเพ็ญสมาธินี้ แสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่า พุทธตันตระได้รับความนิยม
อย่างมากในดินแดนดังกล่าว (อาณาจักรศรีวิชัย) (Guy, 2014: cat.159)
ไตรโลกยวิชยะ
ในชวา ได้พบรูปเคารพของไตรโลกยวิชยะเช่นกัน รูป
เคารพมี 4 พักตร์ 8 กร ถืออาวุธ พระบาทเหยียบอยู่บนร่างบุคคล 2 คน
(Getty, 1977:115 ดูรายละเอียดเพิ่มเติมใน BEFEO vol.9, p.168, pl.xlii)
เหรุกะ (Heruka)
ภายในศาสนสถานบาฮาล 1 (Bahal I) ที่ปาดัง ลาวัส
(Padang Lawas) ได้พบรูปเคารพของเหรุกะ ซึ่งเป็นเทพที่ดุร้ายองค์หนึ่งใน
ลัทธิวัชรยานตันตระ ปรากฏกายของพระองค์อยู่ในท่าเต้นร าบนซากศพ ถือ
วัชระในมือขวา ถ้วยกะโหลกในมือซ้าย คทาหรือไม้เท้าที่ท าด้วยกระดูกท่อน
ยาวประดับส่วนบนด้วยหัวกะโหลก วางอยู่แนบอก เศียรและอกประดับด้วย
หัวกะโหลก สันนิษฐานว่าเป็นส่วนประกอบของพิธีกรรมตันตระ (Kempers,
1959: 77)
เหรุกะเป็นเทพในพระพุทธศาสนามหายาน ในสกุลอักโษภยะ
สัมพันธ์กับวัชรฑากะ (Vajradaka) เป็นเทพที่ได้รับความนิยมองค์หนึ่ง
มีอิทธิพลจากรูปเคารพพระศิวะและแพร่หลายอยู่ในอินเดียตะวันออก
กล่าวกันว่า แปลงร่างมาจากความเมตตากรุณา ในรูปแบบตันตระเป็นที่รู้จัก
ในชื่อ “เหวัชระ” ศักติ คือ “ไนราตมา” Nairatma (ความรู้) การรวมกันของทั้ง
สอง (เหวัชระและไนราตมา) ท าให้เกิด “การรู้แจ้ง ถึงความไม่มี (ศูนยะ) ของ
ชีวิต ซึ่งน าไปสู่นิรวาณ หรือ มหาสุข - ความสุขนิรันดร์ (Liebert, 1976:
104)
162

