Page 66 - วิวัฒนาการของมนุษย์
P. 66
บทที$ 4
มนุษย์: สิ$งมีชีวิตที$มีลักษณะเฉพาะตัว
คําถามหลักที-สําคัญในการศึกษากําเนิดและวิวัฒนาการของมนุษย์ ก็คือ มนุษย์
คืออะไร? คําถามนีGเป็นคําถามที-ศาสตร์สาขาต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นวิทยาศาสตร์ ศิลปะ และ
วรรณคดีต่างก็พยายามหาคําตอบ หรือมุ่งความสนใจมาที-คําถามนีG
คําอธิบายว่ามนุษย์คืออะไรมีมานานแล้ว ในตํานานหรือคัมภีร์ทางศาสนาของ
ชาวตะวันตก กล่าวว่ามนุษย์ โดยเฉพาะชาวตะวันตกนัGนเป็นพวกที-มีอารยะเหนือคนชาติ
อื-นๆ ตัวอย่างเช่น อริสโตเติล (Aristotle) ซึ-งได้ชื-อว่าเป็นนักวิทยาศาสตร์หัวก้าวหน้าชาว
กรีกในช่วงประมาณ abb ปีก่อนคริสต์กาล กล่าวว่ามนุษย์เป็นสิ-งถูกสร้างขึGนมา และ
จัดเป็นสิ-งที-อยู่ในลําดับสูงสุดเหนือสิ-งมีชีวิตอื-นๆ โดยดูจากลักษณะ (traits) เป็นหลัก
หลังจากนัGนก็มีการศึกษาเรื-องราวเกี-ยวกับมนุษย์มากขึGน และพบว่าลักษณะหลายอย่างที-
มนุษย์มีนัGน สัตว์ในตระกูลไพรเมตอื-นๆ ก็มีเหมือนกัน หรือกล่าวอีกนัยหนึ-งก็คือมนุษย์
ไม่ได้อยู่เหนือสัตว์อื-นๆมากนัก แต่กระนัGนก็ตามมนุษย์ก็ยังแสดงลักษณะที-แตกต่างจาก
สัตว์อื-นๆ ดังนัGนวิธีการศึกษาจึงเปลี-ยนไปเน้นที-การศึกษา ประวัติชีวิต (life history)
มากกว่าจะดูที-ลักษณะทั-วไป เป็นหลัก
หากกล่าวอย่างง่ายๆ และสัGนๆ การศึกษาประวัติชีวิต (life history) ก็คือการศึกษา
ลักษณะของวงจรชีวิต (life-cycle traits) หรือการพิจารณาว่าส่วนประกอบพืGนฐานของ
สัตว์ หรือมนุษย์มีพัฒนาการทางร่างกายและระบบสรีระเป็นอย่างไร กล่าวคือศึกษาดูว่า
อะไรเกิดขึGนเมื-อสิ-งมีชีวิตเจริญเติบโตไปตามลําดับ เช่น ขนาดสมอง ขนาดร่างกาย และ
ระบบการมีประจําเดือน เป็นต้น เนื-องจากประวัติชีวิตของมนุษย์แตกต่างจากประวัติชีวิต
ของสัตว์ต่างๆ อย่างเด่นชัด เช่น เราพบว่าสัตว์ไม่มีระบบประจําเดือน หรือวัยหมด
ประจําเดือนเหมือนมนุษย์ (ยกเว้นชิมแพนซีและโบโนโบ) และระบบวงจรระดูประจําเดือน
(menstruation cycle) ของมนุษย์ก็พบเฉพาะในเพศหญิงเท่านัGน
นอกจากนีGเรายังพบว่ามนุษย์มีระบบการแต่งงาน การเลือกคู่ครอง การแก่งแย่ง
และใช้ความรุนแรง (เช่น การข่มขืน การฆ่าทารก หรือ การทําสงคราม เป็นต้น) และการ
สืบพันธุ์ของมนุษย์มีความซับซ้อนและแตกต่างจากสัตว์อย่างมากด้วย ลักษณะต่างๆ
ของวงจรชีวิตมนุษย์เหล่านีGมีความสําคัญต่อการทําความเข้าใจวิวัฒนาการของมนุษย์
แต่ไม่ได้รับความสนใจจากนักวิชาการด้านนีGมากนักเนื-องจากไม่มีหลักฐานที-หลงเหลือ
เป็นซากบรรพชีวินให้ได้ศึกษาโดยตรง
