Page 175 - งานโบราณคดีใต้ร่มพระบารมีในหลวงรัชกาลที่ 9
P. 175
งานโบราณคดีใต้ร่มพระบารมีในหลวงรัชกาลที่ ๙
โดยสรุป โครงการโบราณคดีบนพื้นที่สูงในอ�าเภอปางมะผ้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน ระยะที่หนึ่งและสอง ซึ่งท�าการค้นคว้าวิจัย
เชิงลึกโดยนักวิชาการชาวไทย ได้ขยายพรมแดนความรู้ในสาขาโบราณคดีกับมานุษยวิทยากายภาพ วงปีไม้กับสิ่งแวดล้อม
ชาติพันธุ์วิทยาโบราณคดี ข้อมูลสารสนเทศทางภูมิศาสตร์ ชีววิทยา ธรณีวิทยา ฯลฯ โดยการบูรณาการศาสตร์ต่างๆ เพื่อ
เชื่อมโยงผลการศึกษาแต่ละด้านนั้น สามารถท�าให้เห็นภาพที่ชัดเจนยิ่งขึ้นเกี่ยวกับผู้คน วิถีชีวิต สังคมและวัฒนธรรมในสภาพ
แวดล้อมตั้งแต่ช่วงสมัยไพลสโตซีนตอนปลาย ถึง สมัยโฮโลซีนตอนปลาย จนกระทั่งการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน
พัฒนาทางสังคมและวัฒนธรรมในสมัยไพลสโตซีนตอนปลาย-โฮโลซีนตอนต้น ซึ่งเป็นยุคก่อนประวัติศาสตร์ : วัฒนธรรมหิน
กะเทาะ และสมัยโฮโลซีนตอนกลาง ยุคก่อนประวัติศาสตร์ : วัฒนธรรมหินขัด เกิดขึ้นจากปัจจัยภายใน ที่เกิดจากการปรับตัว
เข้ากับสิ่งแวดล้อมบนพื้นที่สูง ต่อมาในสมัยโฮโลซีนตอนปลาย ยุคก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลาย : วัฒนธรรมโลงไม้ วัฒนธรรม
ร่วมสมัยล้านนา และวัฒนธรรมร่วมสมัยรัตนโกสินทร์ ผลการวิจัยที่น�ามาสู่บูรณาการภาพรวมการสืบสร้างเรื่องราวของผู้คน
วิถีชีวิต สังคม วัฒนธรรม และสิ่งแวดล้อมโบราณบนพื้นที่สูงในอ�าเภอปางมะผ้า แสดงให้เห็นว่าพื้นที่บริเวณนี้มีการอยู่อาศัย
ของคนอย่างต่อเนื่อง และการเปลี่ยนแปลงทางสังคม-วัฒนธรรมจากอดีตจนถึงปัจจุบันที่เกิดขึ้นท�าให้มองเห็นความส�าคัญ
ของการสืบค้นอดีตที่ลุ่มลึก สามารถจะเป็นพื้นฐานข้อมูลเปรียบเทียบกับการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในปัจจุบันไม่ว่าจะเป็นการ
เปลี่ยนแปลงทางสังคม-วัฒนธรรม หรือธรรมชาติ เพราะปัจจัยที่ท�าให้เกิดความเปลี่ยนแปลงนั้นยังมีความคล้ายคลึงกันอยู่
อาจจะแตกต่างกันบ้างในรายละเอียดและสาเหตุที่เกิดตามบริบทของยุคสมัย
ข้อค้นพบทางวิชาการสามารถน�าไปใช้ประโยชน์ในแนวกว้างส�าหรับชุมชนท้องถิ่นในการเข้าภูมิหลังของพื้นที่และความเป็น
มาของผู้คนก่อนที่กลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆ จะเข้ามาอาศัยอยู่ อันจะน�ามาสร้างความเข็มแข็งให้กับชุมชน และใช้ประโยชน์จากแหล่ง
โบราณคดีส�าหรับเป็นแหล่งเรียนรู้/ แหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม ส่งผลพลอยได้ทางเศรษฐกิจอีกทาง นอกจากประโยชน์ที่
เกิดชุมชนโดยตรงแล้ว ยังเป็นข้อมูลทางวิชาการด้านโบราณคดีที่ใช้ประกอบการเรียนการสอนภายในภาควิชาโบราณคดีที่เกิด
จากถ่ายทอดประสบการณ์การท�างานจริงของคณาจารย์ภายในภาควิชา
ในฐานะที่ภาควิชาโบราณคดีเป็นสถาบันการศึกษาส�าคัญ ท�าหน้าที่ผลิตบุคลากรเพื่อท�างานอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรม
ของชาติ ภาควิชาโบราณคดีจะขอน้อมน�าเอาพระราชด�ารัสในงานค้นคว้าวิจัยแนวลึกของโบราณคดีสาขาต่างๆ เพื่อ
สร้างความเชี่ยวชาญช�านาญเฉพาะทางด้านโบราณคดี และพัฒนาองค์ความรู้เกี่ยวกับภูมิหลังประวัติความเป็น
มาของผู้คนและผืนแผ่นดินไทย ส�าหรับการเรียนการสอน และการพัฒนานักโบราณคดี พร้อมกับศึกษาตามแนว
กว้างเพื่อเชื่อมโยงวิชาโบราณคดีกับศาสตร์อื่นๆ เพื่อท�าให้เกิดความเข้าใจถึงความหลากหลายของชาติพันธุ์และ
วัฒนธรรมภายในดินแดนประเทศไทย อันจะช่วยท�าให้เกิดการอยู่ร่วมกันอย่างเข้าใจซึ่งกันและกัน รวมทั้งประยุกต์ใช้
องค์ความรู้ทางโบราณคดีต่อให้เป็นประโยชน์ต่อสังคมและประเทศชาติสืบต่อไป ดังปรัชญาของภาควิชาโบราณคดี
“โบราณคดีเป็นรากฐานวัฒนธรรมของชาติ”
175 ๑๗๕
