Page 180 - งานโบราณคดีใต้ร่มพระบารมีในหลวงรัชกาลที่ 9
P. 180
งานโบราณคดีใต้ร่มพระบารมีในหลวงรัชกาลที่ ๙
วิทยาศาสตร์กับงานโบราณคดีในสมัยรัชกาลที่ ๙
การศึกษาด้านโบราณคดีมีเป้าหมายส�าคัญในการท�าความเข้าใจมนุษย์ในอดีตในแง่มุมต่างๆ ผ่านข้อมูลทางโบราณคดี
ที่ได้จากการศึกษาวิเคราะห์หลักฐานทางโบราณคดี (archaeological evidence) หรือวัตถุทางวัฒนธรรม (material culture)
หรือก็คือ สิ่งของที่มนุษย์ในอดีตเหลือ ทิ้ง หรือสูญหาย ณ สถานที่ หรือเวลาต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นโบราณวัตถุ (archaeological
artefact) นิเวศวัตถุ (archaeological ecofact) หรือร่องรอยที่แสดงถึงกิจกรรมของมนุษย์ในอดีต (archaeological feature)
หลักฐานทางโบราณคดีจึงมีความส�าคัญส�าหรับนักโบราณคดีอย่างมาก เนื่องจากเป็นแหล่งข้อมูล หรือตัวแทนของกิจกรรม
ต่างๆ ของมนุษย์ในอดีต ไม่ว่าด้านการด�ารงชีพ เศรษฐกิจ การเมือง หรือความเชื่อ และเป็นสิ่งที่แสดงถึงพฤติกรรม หรือ
ความคิดของมนุษย์ในอดีต
อย่างไรก็ตามมนุษย์ และสังคมในอดีตมีความหลากหลาย ซับซ้อน และสัมพันธ์กับหลายประเด็น ไม่ว่าเป็นเรื่องเวลา
วัฒนธรรม ประเพณี ความเชื่อ การเมือง เศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติ หรือเทคโนโลยี ดังนั้นการท�าความเข้าใจเกี่ยว
กับมนุษย์ในอดีตจึงจ�าเป็นต้องบูรณาการศาสตร์หลายแขนง เพื่อพัฒนาแนวคิด และวิธีการศึกษาต่างๆ ในการวิเคราะห์ และ
แปลความหลักฐานทางโบราณคดี เพื่ออธิบายมิติด้านต่างๆ ที่กล่าวมาข้างต้น และท้ายสุดให้สามารถสร้างภาพอดีตให้ใกล้
เคียงกับ “ความเป็นจริง” มากที่สุดเท่าที่เป็นไปได้
ดังนั้นวิธีการศึกษาทางโบราณคดีจึงต้องประยุกต์ศาสตร์หลากหลายสาขา เพื่อให้สามารถบรรลุเป้าหมายทางโบราณคดี
ได้ ด้วยเหตุนี้โบราณคดีจึงมีความเป็น “สหวิทยาการ” สัมพันธ์กับการศึกษาด้านสาขาวิชาอื่นๆเสมอ เช่น สาขาวิชา
มนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และวิทยาศาสตร์ เป็นต้น (ดูบท “พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
บรมนาถบพิตร กับการศึกษาโบราณคดี” ในเล่มนี้)
ความส�าคัญของหลักสหวิทยาการในการศึกษาทางด้านโบราณคดีนั้น พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
บรมนาถบพิตร เป็นพระองค์หนึ่งที่ทรงเล็งเห็นถึงความส�าคัญของหลักดังกล่าวที่จะช่วยให้นักโบราณคดีเข้าใจอดีตของมนุษย์
ได้ดียิ่งขึ้นดังพระบรมราโชวาทองค์นี้
“...วิชาทั้งหลายเกี่ยวโยงถึงกัน เป็นส่วนประกอบของกันและกัน เป็น
ปัจจัยอุดหนุนกันและกันอย่างแน่นแฟ้น แล้วพยายามดึงเอาวิชาการ
บุคคล กับทั้งกิจการที่เกี่ยวข้อง มารวมกัน ส่งเสริมกัน
เพื่อผลและประโยชน์
อันเลิศร่วมกันของเรา...”
พระบรมราโชวาท ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่นักศึกษาจากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ณ หอประชุม มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ วันที่ ๓ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๑๘
180 ๑๘๐
