Page 134 - โบราณคดีและประวัติศาสตร์ในประเทศไทย ฉบับคู่มือครูสังคมศึกษา

สม ่ำเสมอของกำรติดต่อแลกเปลี่ยนผลผลิตระหว่ำงชุมชนที่อยู่ต่ำงภูมิภำคกัน
ด้วย
วัตถุลักษณะพิเศษซึ่งเป็นผลิตผลของดินแดนอื่นก็ปรำกฏเพิ่มขึ้นใน
ชุมชนสมัยก่อนประวัติศำสตร์ตอนปลำยช่วงที่ใช้เหล็กแล้วแห่งต่ำงๆ วัตถุที่
เห็นได้ชัดเจนว่ำมีแพร่หลำยมำกขึ้น ได้แก่ ลูกปัดแก้ว ลูกปัดท ำจำกหินกึ่ง
อัญมณี (semi-precious stones) เช่น หินโมรำหรือหินคำร์นีเลียน หินโมกุล
หรือหินอำเกต และผลึกควอตซ์สีต่ำงๆ และที่ส ำคัญที่สุดน่ำจะได้แก่กลอง
มโหระทึกส ำริดและวัตถุส ำริดที่มีลักษณะองค์ประกอบด้ำนรูปทรงและกำร
ตกแต่งเป็นแบบของวัฒนธรรมดองซอนในประเทศเวียดนำม และแบบของ
วัฒนธรรมในมณฑลกวำงสีทำงตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศจีน
กำรมีแหล่งทรัพยำกรอยู่และกำรมีควำมสำมำรถน ำทรัพยำกรที่มีอยู่
มำผลิตเป็นสิ่งของที่มี “ตลำด” ต้องกำร ดังปรำกฏเหลือเป็นร่องรอยของแหล่ง
หัตถกรรมต่ำงๆ นั้น คงเป็นปัจจัยประกำรหนึ่งที่ท ำให้เครือข่ำยของกำรติดต่อ

แลกเปลี่ยนค้ำขำยพัฒนำแบบแผนและขยำยขอบเขตขึ้นเรื่อยๆ จนในช่วงรำว
๒,๓๐๐ – ๒,๐๐๐ ปีมำแล้วเป็นอย่ำงน้อย จึงได้ขยำยเข้ำไปสัมพันธ์กับ
เครือข่ำยกำรติดต่อแลกเปลี่ยนค้ำขำยระหว่ำงชุมชนที่ห่ำงไกลกันมำก ดังมี
หลักฐำนคือลูกปัดที่ท ำจำกหินกึ่งอัญมณีรุ่นแรกๆ ที่ขุดพบที่แหล่งโบรำณคดี
หลำยแหล่งในประเทศไทยนั้น มีผลกำรวิเครำะห์แสดงว่ำบำงส่วนเป็นวัตถุที่
ผลิตด้วยเทคนิคของวัฒนธรรมในประเทศอินเดีย ซึ่งก็คงเป็นสินค้ำที่พ่อค้ำ
น ำมำยังเอเชียอำคเนย์ตำมเครือข่ำยกำรค้ำข้ำมมหำสมุทรที่ปรำกฏขึ้นตั้งแต่
กว่ำ ๒,๐๐๐ ปีมำแล้วเป็นอย่ำงน้อย
หลักฐำนทำงโบรำณคดีที่แสดงควำมเปลี่ยนแปลงของสังคมและ
วัฒนธรรมอย่ำงมำกในช่วงสมัยก่อนประวัติศำสตร์ตอนปลำยช่วงนี้ท ำให้นัก
โบรำณคดีไทยบำงท่ำน (Charoenwongsa 1988 : 33) ได้เคยเสนอไว้ก่อน
หน้ำนี้แล้วว่ำ สมัยก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลายช่วงที่มีการใช้เหล็ก
แล้วนั้น เป็นช่วงระยะเวลาที่มี “ความรุดหน้าทางเศรษฐกิจ-สังคม และ
ทางประชากร (socio-economic and demographic breakthrough)”

[๑๒๓]