Page 321 - โบราณคดีและประวัติศาสตร์ในประเทศไทย ฉบับคู่มือครูสังคมศึกษา
P. 321
ส ำหรับร่องรอยหลักฐำนเกี่ยวกับระบบชลประทำนที่สร้ำงขึ้นในสมัย
นี้แสดงให้เห็นว่ำมีกำรปรับปรุงระบบกำรจัดกำรเรื่องน ้ำรวมทั้งกำรจัดสร้ำง
ระบบชลประทำนต่ำงไปจำกสมัยก่อน ที่เมืองพระนครมีกำรขุดลอกสระน ้ำ
ใหญ่ที่เรียกกันว่ำ สระสรง มีกำรสร้ำงอ่ำงเก็บน ้ำขึ้นใหม่ มีชื่อเรียกเป็น
ทำงกำรว่ำ ชัยตฏำกะ สร้ำงคูคลองขนำดใหญ่ขึ้นล้อมรอบศำสนสถำนและ
ล้อมรอบรำชธำนี โดยเฉพำะอย่ำงยิ่งคูเมืองที่ล้อมรอบรำชธำนีนั้นก็เป็นส่วน
หนึ่งของระบบกำรชลประทำนที่สร้ำงขึ้นในสมัยนี้ด้วย ส่วนในบริเวณแว่น
แคว้นรอบนอกที่มีแม่น ้ำใหญ่ไหลผ่ำนก็มีกำรสร้ำงสะพำนข้ำมแม่น ้ำขึ้นหลำย
แห่ง สะพำนเหล่ำนี้ก่อสร้ำงขึ้นอย่ำงแข็งแรงด้วยศิลำเพรำะนอกจำกจะท ำ
หน้ำที่เป็นสะพำนข้ำมแม่น ้ำแล้วคงจะท ำหน้ำที่เป็นเขื่อนกั้นน ้ำด้วย มีกำรขุด
คลองส่งน ้ำหลำยสำยตัดจำกแม่น ้ำตรงไปยังที่ท ำกำรเพำะปลูก ร่องรอยของ
ระบบชลประทำนที่สร้ำงขึ้นเหล่ำนี้จะมองเห็นได้อย่ำงชัดเจนจำกภำพถ่ำยทำง
อำกำศหรือภำพถ่ำยทำงดำวเทียม
ภำพที่ ๓๔ คูเมืองนครธม (Angkor Thom) สมัยพระเจ้ำชัยวรมันที่ ๗
[๓๑๐]
