Page 325 - โบราณคดีและประวัติศาสตร์ในประเทศไทย ฉบับคู่มือครูสังคมศึกษา
P. 325
สละรำชสมบัติให้แก่พระญำติของพระองค์ ซึ่งเมื่อเสด็จขึ้นครองรำชย์ทรง
พระนำมว่ำ พระเจ้ำศรีนทรชัยวรมัน
พระเจ้าศรีนทรชัยวรมัน (พ.ศ. ๑๘๕๐ - ๑๘๗๐) หลักฐำนที่
เกี่ยวกับพระองค์พบน้อยมำก ในสมัยนี้ดูเหมือนว่ำศำสนำพุทธลัทธิเถรวำท
เริ่มเข้ำไปมีบทบำทมำกขึ้นในรำชอำณำจักรกัมพูชำด้วย เพรำะมีกำรสร้ำง
จำรึกในศำสนำพุทธลัทธิเถรวำทขึ้นในปี พ.ศ. ๑๘๕๒ ซึ่งถือว่ำเป็นจำรึกภำษำ
บำลีหลักแรกที่พบในรำชอำณำจักรกัมพูชำ จำรึกที่มีอำยุก่อนหน้ำนี้เป็นจำรึก
ภำษำสันสกฤตและภำษำเขมรโบรำณทั้งหมด พระองค์ทรงครองรำชย์อยู่รำว
๒๐ ปีก็เปลี่ยนแผ่นดินใหม่ ผู้ครองรำชย์สืบมำคือ พระเจ้ำชัยวรรมำทิปรเมศวร
พระเจ้าชัยวรรมาทิปรเมศวร (พ.ศ. ๑๘๗๐ - ?) ร่องรอย
หลักฐำนเกี่ยวกับพระองค์มีน้อยมำกเช่นกัน ร่องรอยหลักฐำนที่มีอยู่บ่งชี้ว่ำ
ระยะนี้ศำสนำพรำหมณ์ลัทธิไศวะนิกำยยังเป็นศำสนำประจ ำรำชส ำนักสืบมำ
หลังจำกสิ้นรำชกำรของพระเจ้ำชัยวรรมำทิปรเมศวร ประวัติศำสตร์
ของรำชอำณำจักรกัมพูชำที่ได้จำกจำรึกภำษำสันสกฤตก็สิ้นสุดลง ยังไม่มีกำร
ค้นพบจำกจำรึกภำษำสันสกฤตและหลักฐำนส ำคัญที่มีอำยุหลังจำกนี้เลยจึงไม่
ทรำบว่ำเกิดอะไรขึ้นที่เมืองพระนครบ้ำง เมืองพระนครถูกละทิ้งไปเมื่อใดและ
ด้วยเหตุใดแน่ แต่ถ้ำเชื่อตำมพระรำชพงศำวดำรเขมรที่มีอยู่นั้นอำจกล่ำวได้ว่ำ
รำว พ.ศ. ๑๘๘๕ ยังมีกษัตริย์ประทับอยู่ที่เมืองพระนครสืบต่อมำทรงพระนำม
ว่ำ พระเจ้ำนิรวำณบท แต่ไม่ทรำบว่ำพระองค์ทรงเกี่ยวดองกับพระเจ้ำ
ชัยวรรมำทิปรเมศวรอย่ำงไร ในพระรำชพงศำวดำรเขมรกล่ำวว่ำหลังจำก
รัชกำลของพระเจ้ำนิรวำณบท ยังมีกษัตริย์ปกครองอยู่ที่เมืองพระนครสืบมำ
จนถึงรำวๆ ต้นพุทธศตวรรษที่ ๒๐ เมืองพระนครจึงถูกละทิ้งไป
ยุคหลังเมืองพระนคร (รำวพุทธศตวรรษที่ ๒๐ ลงมำ)
หลักฐำนที่ปรำกฏอยู่ในพระรำชพงศำวดำรเขมรท ำให้ทรำบว่ำ
พระรำชำเขมรที่เสด็จขึ้นปกครองบ้ำนเมืองในสมัยนี้มีควำมพยำยำมที่จะฟื้นฟู
รำชอำณำจักรกัมพูชำขึ้นใหม่อีก แต่ไม่ยิ่งใหญ่เหมือนในอดีต และรำชธำนีของ
กัมพูชำก็มิได้หวนกลับมำที่เมืองพระนครอีกเลย หำกแต่ย้ำยลงไปทำงใต้อีก
[๓๑๔]
