Page 352 - โบราณคดีและประวัติศาสตร์ในประเทศไทย ฉบับคู่มือครูสังคมศึกษา
P. 352
พระยำศรีสุริยพงศ์รำมมหำธรรมรำชำธิรำช (ในศิลำจำรึกหลักที่ ๔ ใช้พระนำม
ว่ำ พระบำทกมรเตงอัญศรีสุริยพงศ์รำมมหำธรรมรำชำธิรำช)
ควำมพยำยำมของพระองค์ภำยหลังจำกที่ครองรำชย์สมบัติ
คือกำรพยำยำมรวบรวมอำณำจักรสุโขทัยให้มีเสถียรภำพ มีควำมมั่นคง
ทำงกำรเมืองเช่นเดียวกับรัชกำลก่อนๆ โดยเฉพำะในรัชกำลพ่อขุนรำมค ำแหง
ขณะเดียวกันกำรที่เกิดอำณำจักรขนำดใหญ่โดยรอบอำณำจักรสุโขทัย ได้แก่
อำณำจักรล้ำนนำ อำณำจักรล้ำนช้ำง อำณำจักรอยุธยำ และอำณำจักร
หงสำวดี ท ำให้สุโขทัยเปรียบเสมือนเป็นรัฐกันกระทบ กำรด ำเนินนโยบำยใดๆ
ที่จะหลีกเลี่ยงกำรกระทบกระทั่งกันเป็นไปได้โดยยำก พระยำลิไทยได้
พยำยำมด ำรงสภำพของสุโขทัยให้มีควำมมั่นคง และได้รับควำมเชื่อถือโดย
กำรท ำให้เมืองสุโขทัยเป็นศูนย์กลำงกำรศึกษำทำงพุทธศำสนำ ซึ่งเป็นทำง
เดียวที่จะท ำให้อำณำจักรคงด ำรงอยู่
ตลอดรัชกำลพระยำลิไทย กำรพยำยำมรักษำเสถียรภำพของ
อำณำจักรโดยวิธีกำรที่ได้กล่ำวมำแล้วนั้น พระองค์น่ำจะได้วำงนโยบำยไว้แล้ว
ก่อนที่จะขึ้นครองรำชย์สมบัติ เช่น ได้ทรงพระรำชนิพนธ์เรื่อง เตรภูมิกถำ
หรือไตรภูมิพระร่วง เมื่อ พ.ศ. ๑๘๘๘ ในขณะที่ยังเป็นรัชทำยำทครองเมือง
ศรีสัชนำลัย กับโปรดให้สร้ำงวัดป่ำมะม่วงเป็นศูนย์กลำงกำรศึกษำพุทธศำสนำ
และได้ทรงผนวชที่วัดแห่งนี้เมื่อ พ.ศ. ๑๙๐๔ ทรงสร้ำงพระพุทธชินรำช
พระพุทธชินสีห์ และพระศำสดำ เมื่อประมำณ พ.ศ. ๑๙๐๕ สร้ำงรอย
พระพุทธบำทที่ไปลอกแบบมำจำกลังกำมำประดิษฐำนไว้หลำยแห่งในเมือง
สุโขทัย ศรีสัชนำลัย พิษณุโลก และก ำแพงเพชร รวมทั้งทรงอนุญำตให้
พระสุมนเถระ พระสังฆรำชสุโขทัยไปปรับปรุงคณะสงฆ์ของอำณำจักรล้ำนนำ
เมื่อ พ.ศ. ๑๙๑๓ พระยำกือนำ กษัตริย์ล้ำนนำทรงขอมำด้วย ท ำให้อำณำจักร
ทั้งสองมีควำมสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน
พระยำลิไทยพยำยำมสร้ำงสัมพันธไมตรีกับอำณำจักรข้ำงเคียง
เสมอมำ แต่ไม่มีหลักฐำนว่ำเคยสร้ำงไมตรีที่ดีต่อกันกับอำณำจักรอยุธยำ
นอกจำกกำรสงครำมที่ทำงฝ่ำยอยุธยำในรัชกำลขุนหลวงพะงั่วมักจะยกทัพ
[๓๔๑]
