Page 193 - ตำราโบราณคดีอินเดีย
P. 193
โบราณคดีอินเดีย | 185
จารึกพระเจ้าอโศก ประกอบด้วยประกาศ (บรมราชโองการ - edicts) จํานวนหนึ่งที่สลัก
ลงบนเสาและก้อนศิลา พบกระจายทั่วไปในอินเดีย ประกาศนี้ได้รับแรงบันดาลใจจากราชวงศ์อาคีมินิด
แต่เนื้อหาแตกต่างอย่างมากจากจารึกของดาริอุสที่ 1 ซึ่งมักประกาศถึงความยิ่งใหญ่ของจักรพรรดิ ลําดับ
ถึงชัยชนะ และระบุถึงประชาชน และชนเผ่าที่อยู่ภายใต้อํานาจของพระองค์ แต่จารึกของพระเจ้าอโศก
ประกาศอย่างเป็นทางการถึงนโยบายและคําแนะนําในการปกครองต่อข้าราชการของพระองค์
จารึกบอกให้เราทราบว่าหลังจากพระองค์ครองราชย์ได้ 8 ป พระองค์ได้กลับใจและดําเนิน
นโยบายใหม่ ดังนี้ “เมื่อกษัตริย์ ปิยทัสสี ผู้เป็นที่รักแห่งทวยเทพ ขึ้นครองราชย์ได้ 8 ปี ได้มีชัยเหนือกลิง
คะ ประชาชนกว่า 150,000 คนถูกจับ 100,000 คนถูกฆ่า และจํานวนมากตายลง หลังจากได้ชัยชนะ ผู้
15
เป็นที่รักแห่งทวยเทพได้หันมาสู่ธรรมะ รู้สึกสงสารและโศกเศร้า----”
สิ่งสําคัญของการป ิรูปในสมัยพระเจ้าอโศกคือ การปกครองอย่างมีมนุษยธรรม และ
ยกเลิกการสงครามที่ก้าวร้าวรุนแรง ในส่วนของนโยบายในการขยายดินแดน พระองค์ทรงใช้ธรรมะใน
การเอาชนะ ทรงใช้หลักธรรมในพุทธศาสนาแทนความโลภในทางโลก พระองค์ทรงสนับสนุนแนวคิด
อหิงสาคือการไม่เบียดเบียนสัตว์โลก ซึ่งแนวคิดนี้ได้แพร่หลายไปทุกนิกายศาสนา ทรงห้ามการบูชายัญ
สัตว์อย่างน้อยก็ภายในเมืองหลวง วางกฎระเบียบในการ ่าสัตว์เพื่อเป็นอาหาร และห้าม ่าสัตว์บางชนิด
พระองค์ทรงใช้วิธีจาริกแสวงบุญไปตามสถานที่สําคัญในพุทธศาสนาแทนการออกล่าสัตว์ซึ่งเป็นกี าตาม
ธรรมเนียมของกษัตริย์อินเดีย พระองค์ทรงลดการบริโภคเนื้อสัตว์ภายในพระราชวัง
หลังจากพระเจ้าอโศกทรงกลับใจ พระองค์หันมานับถือพุทธศาสนา ทรงอุทิศถ้ําที่สร้างขึ้น
แก่ลัทธิอชีวิกะ ซึ่งเป็นป ิปักษ์ต่อพุทธศาสนา ในสมัยของพระเจ้าอโศกพุทธศาสนาซึ่งเดิมเป็นเพียงลัทธิ
หนึ่งในอินเดียได้กลายเป็นศาสนาของโลก กล่าวกันว่าได้มีการสังคายนา (หรือการประชุมสง ์) ขึ้นที่
ปา ลีบุตรที่ซึ่งคัมภีร์ภาษาบาลีถูกรวบรวมขึ้น และพระธรรมทูตได้ถูกส่งออกไปทั่วอินเดีย แบ่งออกเป็น
16
9 แห่ง คือ
- พระมัช ันติกะ แคว้นแคชเมียร์และคันธาระทางภาคตะวันตกเฉียงเหนือของ
อินเดีย
- พระมหาเทวะ ไปพื้นที่ตอนใต้ของเทือกเขาวินธัย (ภาคกลางด้านตะวันตก)
- พระมหารักขิตะ ไปยังภาคใต้ของอินเดีย
- พระธรรมรักขิตะ ไปแถบตอนเหนือของแคว้นคุชราต (พื้นที่ทางตะวันตกของ
อินเดีย)
พระมหาธรรมรักขิตะ ไปยังแถบแคว้นมหาราษ ระบริเวณตะวันตกเฉียงใต้ของ
อินเดีย
15 Basham : pp.54-55.
16
ผาสุข อินทราวุธ : หน้า 17.
