Page 638 - ตำราโบราณคดีอินเดีย
P. 638
โบราณคดีอินเดีย | 630
เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ – อารยธรรมอินเดีย ทั้งศาสนา ศิลปกรรม วรรณกรรม และ
แนวคิดในการดํารงชีวิตแบบอินเดียได้แทรกเข้าเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมความเป็นอยู่ของผู้คนใน
ดินแดนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้อย่างแน่นแฟ นยาวนาน จนยากที่จะแยกแยะได้อย่างชัดเจน
อารยธรรมอินเดียคงเข้ามายังดินแดนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้พร้อมกับการค้าและการ
เผยแพร่ศาสนา
ในส่วนของการค้า นอกจากติดต่อค้าขายกับจีนแล้ว อินเดียยังติดต่อกับดินแดนที่เรียก
กันว่า “สุวรรณภูมิ” ซึ่งประกอบด้วยบริเวณผืนแผ่นดินใหญ่ (ลุ่มแม่น้ําสาละวิน, อิระวดี, แม่น้ําโขง,
แม่น้ําแดง, อันนัม, เขมร และคาบสมุทรมาเลย์ ) และในแถบหมู่เกาะ (ชวา, สุมาตรา, บอร์เนียว,
และบาหลี) ตั้งแต่ราว100 ป ก่อนคริสตกาล-คริสต์ศตวรรษที่ 4 (พุทธศตวรรษที่ 5-10)
ศาสนาฮินดูคงเข้ามายังดินแดนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้พร้อมกับพ่อค้าก่อนการเข้ามา
ของพุทธศาสนา
หลักฐานเกี่ยวกับพุทธศาสนาที่มีอายุเก่าสุดในดินแดนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้อยู่ในราว
คริสต์ศตวรรษที่ 3 (พุทธศตวรรษที่ 9) และดังที่กล่าวมาแล้วว่า ศิลปวัฒนธรรมอินเดียมีรากฐานมา
จากศาสนา ดังนั้นเมื่อมีการรับศาสนาจากอินเดีย สิ่งที่ตามมาด้วยอย่างไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ก็คือ
ศิลปวัฒนธรรม ตลอดจนรูปแบบการดําเนินชีวิตแบบอินเดียแม้ว่าจะไม่สมบูรณ์ครบถ้วนเหมือนที่
เป็นอยู่ในประเทศอินเดียก็ตาม ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับผู้รับในแต่ละพื้นที่ที่จะเลือกรับและนําสิ่งที่ได้รับมานั้น
มาผสมผสาน ปรับเปลี่ยน ให้เหมาะสมกับสังคมของตนมากหรือน้อยเพียงใด ด้วยเหตุนี้เมื่อเราได้พบ
หลักฐานโบราณคดีที่แสดงถึงอิทธิพลอินเดียในดินแดนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เราก็สามารถทราบได้
ถึงความสัมพันธ์ระหว่างอินเดียกับดินแดนเหล่านี้ว่ามีความเป็นมาอย่างไร ในลักษณะใด และมาจาก
ส่วนใดของประเทศอินเดีย โดยการศึกษาหลักฐานโบราณคดีดังกล่าวตามกระบวนการทางโบราณคดี
สรุปได้ว่า มรดกทางวัฒนธรรมหลักที่สําคัญที่อินเดียได้ให้ไว้กับดินแดนเอเชียตะวันออก
เฉียงใต้ก็คือศาสนา (ไม่ว่าจะเป็นศาสนาฮินดูหรือพุทธศาสนา) โดยสิ่งที่มาพร้อมกับศาสนา ก็คือ
ศิลปกรรมเนื่องในศาสนาในรูปแบบต่าง ๆ (เช่นศาสนสถานและประติมากรรมรูปเคารพ) รวมถึง
วัฒนธรรมความเป็นอยู่ของผู้คนตามกรอบของศาสนาที่รับมานั้น นอกจากศาสนาแล้ว อีกสิ่งหนึ่งที่
เห็นได้อย่างชัดเจนถึงการวางรากฐานของวัฒนธรรมอินเดียในดินแดนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ก็คือ
การใช้อักษรและภาษา ที่ส่วนใหญ่มีต้นแบบมาจากอินเดีย ด้วยเหตุนี้การที่เราจะเรียนรู้ถึงความ
เป็นมาของตัวเราซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เราจึงจําเป็นที่จะต้องเรียนรู้ถึงความ
เป็นมาของอารยธรรมต้นแบบ นั่นก็คืออินเดียนั่นเอง
