Page 636 - ตำราโบราณคดีอินเดีย
P. 636
โบราณคดีอินเดีย | 628
ในด้านรูปแบบศิลปกรรมอินเดียนั้น จากหลักฐานโบราณคดีที่เหลืออยู่ให้ศึกษาได้ แสดง
ให้เห็นว่าศิลปกรรมอินเดียในสมัยต้นประวัติศาสตร์ นอกจากศิลปกรรมพื้นเมืองแล้ว พื้นฐานบางส่วน
ก็ได้รับอิทธิพลมาจากศิลปะตะวันตกโบราณเช่น กรีก-โรมัน และเปอร์เซีย จนทําให้รูปแบบศิลปกรรม
อินเดียในช่วงต้นประวัติศาสตร์ ปราก ความแตกต่างเป็น 2 รูปแบบอย่างชัดเจนคือแบบที่แสดง
อิทธิพลต่างชาติ (เช่น ศิลปะคันธาระ) และแบบที่แสดงลักษณะท้องถิ่นหรือพื้นเมือง (ศิลปะมถุรา)
อย่างไรก็ตามแม้จะแสดงอิทธิพลต่างชาติค่อนข้างชัดเจน แต่ความเป็นอินเดียก็ยังแ งอยู่ในงาน
ศิลปกรรมนั้น ๆ เนื่องจากเนื้อหาหรือแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์ศิลปกรรมอินเดียมาจากศาสนา
ที่มีกําเนิดในประเทศอินเดียเอง จึงทําให้ศิลปกรรมอินเดียมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวต่างจากศิลปกรรม
ต้นแบบ (ดังจะเห็นได้จากพระพุทธรูปศิลปะคันธาระ ซึ่งเป็นพระพุทธรูปรุ่นแรกของโลก อินเดียได้ใช้
เทคนิควิธีการสร้างประติมากรรมและความรู้ทางกายวิภาคจากศิลปะกรีก-โรมันเข้ามาเป็นเครื่องมือ
ในการอธิบายเรื่องราวในพุทธศาสนา (พุทธประวัติ) ได้อย่างลงตัว ทําให้พระพุทธรูปและพระโพธิสัตว์
ในศิลปะคันธาระ มีลักษณะโดดเด่นเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว)
ต่อมาอินเดียก็ได้นําสิ่งที่ได้รับมานั้นเข้าผสมผสานกับศิลปกรรมพื้นเมืองจนกลายเป็น
ศิลปะอินเดียที่มีเอกลักษณ์เป็นของตนเองมากยิ่งขึ้น แนวคิดหรือปรัชญาทางศาสนามีส่วนอย่างสําคัญ
ในการกําหนดรูปแบบ หรือลักษณะของศิลปกรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่งการสร้างรูปเคารพที่ไม่เน้น
ความเหมือนจริง (Realistic) แต่เน้นในลักษณะอุดมคติ (Idealistic) มากกว่า รูปเคารพในศาสนา
พราหมณ์-ฮินดูเน้นอํานาจและความยิ่งใหญ่สะท้อนพลังอํานาจของเทพเจ้า ในขณะที่รูปเคารพในพุทธ
ศาสนาเน้นความอ่อนโยน ความเมตตากรุณา เน้นแนวคิดมหาปุรุษลักษณะ อย่างไรก็ตามรูปแบบ
ศิลปกรรมของอินเดียก็แตกต่างกันไปในแต่ละช่วงเวลา แต่ละภูมิภาค ขึ้นอยู่กับปัจจัยต่าง ๆ หลาย
ประการรวมถึงกลุ่มคนที่เป็นเจ้าของศิลปกรรมนั้น ๆ ด้วย ตัวอย่างเช่น สถาปัตยกรรมอินเดียเหนือ
(ของกลุ่มคนเชื้อสายอินโด-อารยัน) และอินเดียใต้ (แบบดราวิเดียน) ที่ทําให้สถาปัตยกรรมในดินแดน
ทั้งสองมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวแตกต่างกัน
นอกจากศิลปกรรมเนื่องในศาสนาดังที่กล่าวมาแล้ว หลักฐานโบราณคดีประเภทอื่น เช่น
เครื่องมือเครื่องใช้ในการดํารงชีวิต เช่น (เศษ) ภาชนะดินเผาก็เป็นหลักฐานโบราณคดีที่สําคัญที่
สามารถบอกเล่าเรื่องราวของเจ้าของวัฒนธรรมได้ เนื่องจากแต่ละวัฒนธรรมมีลักษณะของ
เครื่องปั นดินเผาที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวตัวอย่างเช่นภาชนะดินเผาแบบ Painted Grey Ware เป็น
ตัวแทนของอารยัน (ยุคพระเวทตอนต้น) ส่วน Northern Black Polished Ware เป็นตัวแทนของ
ชุมชนชาวพุทธ เป็นต้น
