Page 52 - จากชีวกโกมารภัจจ์ถึงไภษัชยคุรุ

44

สวรรค1ของพระไภษัชยคุรุ: แนวคิดเกี่ยวกับดินแดนศักดิ์สิทธิ์ หรือพุทธเกษตร (Pure Lad)

พระสูตร “ไภษัชยคุรุไวฑูรยประภา” ได+บรรยายถึงโลกธาตุต.าง ๆ 7 แห.ง (ของพระพุทธเจ+า

ทั้งหลาย) ที่อยู.ห.างไกลออกไปจากโลกนี้ โลกธาตุเหล.านี้มีความวิจิตรงดงาม มีความสุขสบายไร+ทุกขC
แสดงให+เห็นแนวคิดหรือความเชื่อเกี่ยวกับ “พุทธเกษตร” หรือ “โลกธาตุ” ที่มีอยู.ในขณะนั้น (ซึ่งแท+ที่

จริงแล+วพุทธเกษตรอยู.ภายในใจสรรพสัตวCเองทั้งสิ้น) ซึ่งเมื่อศึกษาจากคัมภีรCต.าง ๆ ที่ปรากฏอยู. เช.น

สัทธรรมปุณฑริกสูตร ที่สันนิษฐานว.าเขียนขึ้นตั้งแต.ก.อนคริสตศตวรรษที่ 4 นั้นมีเนื้อหาหลักที่แสดงถึง
ความเชื่อเรื่องพุทธเกษตร (ของพระอมิตาภะ) อย.างชัดเจน และเมื่อศึกษาใจความในคัมภีรCไภษัชยคุรุ

แล+วจะเห็นว.า พุทธเกษตรของพระไภษัชยคุรุเปXนส.วนที่ขยาย หรือเปXนพัฒนาการมาจากพุทธเกษตรของ
พระอมิตาภะ หรืออีกแง.หนึ่งจะเห็นได+ว.าสังคมขณะนั้น นิยมหรือให+ความสำคัญกับพุทธเกษตรของ

พระอมิตาภะมาก.อน
ค.อนข+างชัดเจนว.าแนวคิดเกี่ยวกับพระพุทธเจ+าแพทยC – ไภษัชยคุรุ ที่มีพุทธเกษตร (สวรรคC

อภิรดี-ของพระพุทธเจ+าอักโษภยะ) อยู.ทางทิศตะวันออกนั้น พัฒนามาจากแนวคิดเกี่ยวกับสวรรคCสุขาวดี

ของพระพุทธเจ+าอมิตาภะ (ซึ่งการนับถือพระพุทธเจ+าอมิตาภะได+รับการนับถืออย.างมากในเอเชียกลาง
ตั้งแต.คริสตศตวรรษที่ 2 (พุทธศตวรรษที่ 7) ดังที่ปรากฎการแปลคัมภีรCสุขาวดีวยุหะสูตรเปXนภาษาจีน

ฉบับแรกตั้งแต. ค.ศ. 147-170 โดย An Shih-kao (เปXนชาวปารCเถียน) ที่เมืองโลหยัง ในชื่อ อมิตายุส-

สูตร ฉบับที่ 2 ค.ศ. 147-186) และฉบับที่ 3 (ค.ศ. 223-253) แปลโดยชาวสิเถียน)
ตามคัมภีร1กลaาววaา สวรรค1ของพระไภษัชยคุรุ - พระพุทธเจ+าแพทยC คือ “อภิรดี” ตั้งอยู.ทาง

ทิศตะวันออก พุทธเกษตรหรือสวรรคCของพระไภษัชยคุรุนี้สร+างด+วยไพฑูรยC อันมีความหมายว.า

“ปราศจากมลทิน” จากการที่สวรรคCนี้อยู.ทางทิศตะวันออก ทำให+พระองคCได+รับคุณลักษณะบางประการ
ของอักโษภยะซึ่งสถิตอยู.ทางทิศตะวันออกเช.นกัน สีของดินแดนนี้รวมทั้งกายของพระองคCเปXนสีไพฑูรยC

คือ น้ำเงินเข+ม เช.นเดียวกับสีของลาปèส ลาซูลิ (Lapis Lazuli) อันเปXนที่รู+จักกันว.าเปXนสีของอักโษภยะ
ในสวรรคCไพฑูรยCนี้เปXนที่อยู.ของพระโพธิสัตวCจำนวนมาก ที่สำคัญคือ พระโพธิสัตวCสุริย-ไวโรจนะ และ

จันทร-ไวโรจนะ ทั้งสองพระองคCทรงไว+ซึ่งสมบัติอันบริสุทธิ์แห.งธรรมะของพระไภษัชยคุรุ

เหตุใดสวรรค1พระไภษัชยคุรุจึงมีสีไพฑูรย1 (เหตุใดลาปñส ลาซูลิ จึงเปsนสัญลักษณ1ของ

พระไภษัชยคุรุ)
คำว.า “ไวฑูรยะ หรือ ไพฑูรยC” ในภาษาสันสกฤต ซึ่งหมายถึง ลาปèสลาซูลิ หรือหินตาแมว

(beryl or cat’s eye gem) เปXนรัตนชาติกึ่งสูงค.า (semi-precious stone) มีสีน้ำเงินเข+ม – ไพฑูรยC

ถือเปXนของมีค.ามาตั้งแต.โบราณซึ่งมีแหล.งวัตถุดิบในประเทศปากีสถาน และอัฟกานิสถาน แหล.งสำคัญ
ของลาปèส ลาซูลิ อยู.ที่ Badakhshan ทางตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศอัฟกานิสถาน มีการขุด

เหมืองมากว.า 6,000 ปê และเปXนสินค+าที่สำคัญของดินแดนนี้ เพราะนอกจากจะมีสีสรรที่สวยงามแล+ว

ยังเชื่อกันว.า ลาปèส ลาซูลิ มีคุณสมบัติพิเศษหลายประการ เช.น ในอียิปตCโบราณเชื่อว.าพลังของลาปèส