Page 131 - วัชรยานยันตระ
P. 131
สังวระ จากรัตนคิรี พุทธศตวรรษที่ 15-16
จัดแสดงอยู่ที่ National Museum, New Delhi
ชัมภละ/หาริตี (Jambhala/Hariti)
ชัมภละ (หรือกุเวรในศาสนาฮินดู) เทพแห่งความมั่งคั่ง
และความอุดมสมบูรณ์ ได้รับความนิยมเช่นกันในโอริสสา ที่ลลิตคีรีมี
ตัวอย่างเหลืออยู่ไม่น้อย องค์หนึ่งยังอยู่ในสภาพค่อนข้างสมบูรณ์ ชัมภละ
ประทับนั่งท่าลลิตาสนะบนฐานสูงซึ่งประดับด้วยหม้อสมบัติ (นิธิกุมภะ)
ขนาดใหญ่ 5 ใบ มือขวาถือผลมะนาวขณะที่มือซ้ายถือพังพอน (หรือถุงที่ท า
จากหนังพังพอน – พังพอนเป็นสัญลักษณ์ของผู้เก็บรักษาสมบัติ) ที่ก าลัง
คายเพชรพลอยลงในหม้อ อาจก าหนดอายุได้ในพุทธศตวรรษที่ 13-14
(Donalson, 2001: 331)
ส่วนหาริตีซึ่งในพุทธศาสนานอกจากได้รับการบูชาในฐานะเทพีผู้
คุ้มครองเด็กและเทพีผู้ให้ก าเนิดแล้ว ยังได้รับการบูชาในฐานะเทพีแห่งความ
อุดมสมบูรณ์ด้วย บางครั้งจึงโยงความสัมพันธ์กับชัมภละ โดยเทพีหาริตีอาจ
121
