Page 201 - วัชรยานยันตระ
P. 201
รัตนตรัยแบบมหายาน (“ตริรัตนะ” ของมหายาน)
รัตนตรัยมหายาน หมายถึง รูปเคารพที่ประกอบด้วยพระพุทธรูป
(นาคปรก) (ศากยมุนี) พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร และเทพีปรัชญาปารมิตา
โดยที่พระพุทธเจ้าศากยมุนีถูกขนาบข้างด้วยพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร
ตัวแทนของความกรุณา และพระโพธิสัตว์ปรัชญาปารมิตาตัวแทนของ
ั
ปญญาหรือความรอบรู้ ซึ่งเมื่อรวมกันแล้วจะน าไปสู่ความเป็นพุทธะ
(พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร - กรุณา + พระโพธิสัตว์ปรัชญาปารมิตา -
ั
ปญญา = มหาสุข – การหลุดพ้น)
ด้วยหลักการของตันตระที่ถือว่าการตรัสรู้จะส าเร็จได้ด้วยเอกภาพ
ั
(การรวมกัน) ของกรุณาและปญญา (สุริยวุฒิ สุขสวัสดิ์, 2543: 168) ดังนั้น
รูปเคารพ 3 องค์ที่ประกอบด้วยพระชินศากยมุนี พระอวโลกิเตศวร และพระ
นางปรัชญาปารมิตา จึงเป็นการสะท้อนหรือแสดงสัญลักษณ์ของแนวคิด
ดังกล่าว
พระนางปรัชญาปารมิตา พระชินศากยมุนี พระอวโลกิเตศวร
ั
(ปญญา) (การถึงซึ่งพุทธะ) (กรุณา)
แนวคิดดังกล่าวเป็นแนวคิดหลักในสมัยของพระเจ้าชัยวรมันที่ 7
ดังที่ได้ปรากฏหลักฐานโบราณคดีจ านวนมาก รวมถึงที่มีการกล่าวถึงใน
จารึกและการสร้างรูปเคารพของพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร ในลักษณะของ
รูปเหมือนพระราชบิดา และรูปพระนางปรัชญาปารมิตาในลักษณะรูปเหมือน
ของพระราชมารดาของพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 โดยเปรียบพระองค์เองประดุจ
พระพุทธองค์
191
