Page 203 - วัชรยานยันตระ
P. 203
ั
ช่วงต้น เหวัชระ (อุบาย-ชาย) + สังวร (ปญญา – หญิง)
ั
โลเกศวร (กรุณา-ชาย) + ปรัชญาปารมิตา (ปญญา-หญิง)
ต่อมา
ั
กรุณาเป็นอุบายที่จะได้มาซึ่งปญญา
ในขณะที่ ผาสุข อินทราวุธ กล่าวถึงคตินิยมในการสร้าง
ประติมากรรมหมู่ 3 องค์ (Trinity) ในศิลปะเขมรในรูปแบบที่ปรากฎรูปพระ
ั
โพธิสัตว์อวโลกิเตศวร (กรุณา) และพระโพธิสัตว์ปรัชญาปารมิตา (ปญญา)
ขนาบข้างพระศากยมุนีว่า หมายถึง คติพระรัตนตรัยแบบมหายาน อันเป็น
ตัวแทนของพระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์ (ผาสุข อินทราวุธ, 2543: 282)
พระวัชรธร / ไภษัชยคุรุ
ในอินเดียรูปเคารพวัชรธรจะถือวัชระและกระดิ่ง (ฆัณฏา) ไขว้กัน
ไว้ที่พระอุระในท่าที่เรียกว่า วัชรหุมการะ แต่ในกัมพูชารูปเคารพที่อยู่ใน
ลักษณะดังกล่าว ซึ่งพบเป็นจ านวนมากในกัมพูชา โดยเฉพาะในสมัยของ
พระเจ้าชัยวรมันที่ 7 และเคยได้รับการตีความว่าหมายถึงพระวัชรธรนั้น
กลับได้รับการตีความใหม่ว่าหมายถึง “พระพุทธเจ้าแพทย์หรือพระไภษัชย
คุรุฯ” (Bunker, 2011: 394)
193
