Page 204 - วัชรยานยันตระ
P. 204
ประติมากรรมศิลา ศิลปะบายน พบที่ปราสาทบันทายฉมาร์
จัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กรุงพนมเปญ
ดังที่ทราบกันแล้วว่า รูปเคารพที่ถือวัชระและกระดิ่งไขว้กันที่พระ
อุระนั้น พุทธประติมานวิทยาอินเดีย หมายถึง “พระวัชรธร” แต่มีนักวิชาการ
บางท่านได้ให้ข้อสังเกตว่า รูปเคารพในกัมพูชาที่เคยได้รับการตีความว่าเป็น
พระวัชรธรนั้น อันที่จริงมีลักษณะการวางพระกรที่แตกต่างจากพระวัชรธร
ของอินเดีย โดยที่พระกรที่ถือวัชระและกระดิ่งนั้นไม่ได้อยู่ในลักษณะไขว้กัน
ที่พระอุระ แต่วางซ้อนกันโดยพระกรขวาวางอยู่บนพระกรซ้าย ท าให้มีการ
ตีความรูปเคารพดังกล่าวต่างออกไป
โดยวูดวาร์ด (Woodward) ได้ตีความประติมากรรมรูปเคารพใน
ลักษณะเช่นนี้ รวมถึงรูปเคารพสามองค์ (triad) (ดูเพิ่มในส่วนประเทศไทย)
ซึ่งปรากฏภาพพระพุทธรูปประทับนั่งขนาบข้างด้วยพระโพธิสัตว์สององค์
ซึ่งถือหม้อน ้า (พระโพธิสัตว์สุริยประภาและจันทรประภา) ว่าหมายถึง
194

