Page 229 - วัชรยานยันตระ
P. 229
ฑมรุ (dhamaru) เครื่องดนตรี
กลองสองหน้าหรือฑมรุ (บัณเฑาะว์) สูง 57.5 เซนติเมตร อาจใช้ใน
การประกอบพิธีกรรม เช่น การเวียนประทักษิณ ในศาสนาฮินดู ฑมรุเป็น
ของประจ ากายของพระศิวะ เป็นสัญลักษณ์แห่งการสร้าง เป็นก าเนิดของ
เสียง ในวัชรยานตันตระ ฑมรุถูกน ามาใช้ในความหมายเดียวกัน คือ ท าให้
เกิดเสียงแห่งความว่าง (ศุนยตา) ฑมรุเป็นของสิ่งหนึ่งที่ถือโดยโยคินีหนึ่งใน
8 องค์ในเหวัชระมณฑล (Boeles, 1966: 29)
กลองสองหน้า ใช้ในพิธีกรรมตันตระ พบในกัมพูชา
(ที่มา: Zefferys, 2001: pl.81)
กล่าวสรุปได้ว่า วัชรยานตันตระมีบทบาทอย่างส าคัญในสมัย
พระเจ้าชัยวรมันที่ 7 (แม้จะมีร่องรอยการนับถือมาก่อนหน้านั้นแล้ว) โดย
ประเด็นที่น่าสนใจก็คือ วัชรยานตันตระในสมัยนี้ไม่เพียงแต่มีบทบาทใน
ฐานะเป็นหนึ่งในนิกายศาสนาที่ได้รับการนับถือในฐานะสิ่งยึดเหนี่ยวทาง
จิตใจเท่านั้น แต่วัชรยานตันตระในสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ยังมีบทบาท
ส าคัญหรือถูกใช้เป็นเครื่องมือทางการเมืองและการสงครามอย่างชัดเจน
219

