Page 91 - วัชรยานยันตระ

จากหลักฐานเอกสารระบุว่า อุฑฑิยานะ เป็นสถานที่แห่งแรกที่
พุทธตันตระพัฒนาขึ้น ในวรรณกรรมทางพระพุทธศาสนากล่าวว่า
ั
ผู้ปกครองเมืองอุฑฑิยานะ คือ อินทรภูติ (Indrabhuti) และกล่าวว่า “คุรุปทม
สัมภวะ” ผู้ซึ่งเดินทางไปธิเบตและช่วย “ศานตรักษิตะ” สร้างพุทธสถานที่
ั
สัมเย (Samye) นั้นเป็นโอรสของอินทรภูติ ปทมสัมภวะสมรสกับน้องสาว
ของศานตรักษิตะ ซึ่งเป็นชาวเมืองซาฮอร์ (Zahor) เมืองนี้ก็มีการตีความ
ต่างกันไป บ้างว่า คือ เมืองลาฮอร์ บ้างว่า คือ เมืองสาภาร (Sabhar) ใน

เบงกอลตะวันออก
อย่างไรก็ตาม จากการศึกษาของนักวิชาการแล้วส่วนใหญ่มี
ความเห็นว่า อุฑฑิยานะ น่าจะเป็นเมืองที่อยู่ในแถบอัสสัม โดยเฉพาะอย่าง
ยิ่งทางตะวันตก (ทางตะวันตกของอัสสัม) หรืออาจกล่าวอย่างกว้างๆ ก็คือ
อยู่ในแคว้นเบงกอล ดังนั้นอาจกล่าวได้ว่า พุทธตันตระพัฒนาขึ้นครั้งแรกที่
เมือง “อุฑฑิยานะ” ซึ่งน่าจะอยู่ในแถบเบงกอล จากนั้นจึงแพร่หลายไปยัง

เมืองอื่นๆ (Bhattacharyya, 1980: 46)
ในขณะที่ ซิร์กูร (Sircur) มีความเห็นว่า ศูนย์กลางตันตระน่าจะเริ่ม
ที่ภาคตะวันตกเฉียงเหนือของอินเดีย ก่อนยุคกลางสกุลตันตระทางภาค
ตะวันออกเฉียงเหนือของอินเดียเจริญขึ้น และเป็นคู่แข่งกับตันตระทางภาค
ตะวันตกเฉียงเหนือ ด้วยเหตุที่ตันตระทางภาคตะวันตกเฉียงเหนือค่อยๆ

เสื่อมลงด้วยการรุกรานของต่างชาติ เบงกอลจึงขึ้นมาเป็นผู้น าของตันตระ
แทน (Donaldson, 2001: 11)

2.4 พุทธสถานส าคัญที่ปรากฎร่องรอยของวัชรยานตันตระ
ในที่นี้จะน าเสนอแหล่งโบราณคดีพร้อมหลักฐานโบราณคดี ที่แสดง
ให้เห็นร่องรอยของวัชรยานตันตระในประเทศอินเดียพอสังเขป

81