Page 89 - วัชรยานยันตระ
P. 89
ตอนต้นของพุทธศตวรรษที่ 18 วิกรมศิลา ซึ่งตั้งอยู่ในเส้นทาง
ระหว่างนครเดลลีและแคว้นเบงกอลถูกท าลายลงหลังการรุกรานของมุสลิม
พุทธศาสนายังคงเหลือร่องรอยบ้างในแถบเบงกอลตะวันออก รัฐพิหาร
ั่
รัฐโอริสสาและชายฝงทะเลตะวันออกเฉียงใต้ ความเจริญของพุทธศาสนาที่
ั
นาคปฏฏินัม เป็นผลมาจากความสนใจจากดินแดนภายนอก เช่น คาบสมุทร
มลายู สุมาตรา และจีน
ในบันทึกของภิกษุชาวธิเบตนาม “ธรรมสวามิน” (Dharmasvamin)
และลามะตารานาถะ มีการกล่าวถึงวัชรยานตันตระว่า ผิดเพี้ยนไปจากค า
สอนของพระพุทธองค์ โดยธรรมสวามินกล่าวถึงสภาพของพระพุทธ
ศาสนาในอินเดียในตอนปลายของพุทธศตวรรษที่ 18 ว่า มีผู้ที่นับถือ
พระพุทธศาสนาเพียงเล็กน้อย ผู้ที่นับถือมหายานก็มีน้อย ส่วนนิกายหีนยาน
มีน้อยกว่า วัชรยานมีผู้สนใจน้อยลง สหชยานรุ่งเรืองขึ้นในเบงกอล
เกิดแนวคิดใหม่ รวมถึงรูปเคารพที่มีความดุร้าย เช่น มหากาละ รวมถึงเกิด
แนวคิดเกี่ยวกับ “ปรัชญา” (ความรู้สูงสุด) และอุปายะ (ทางไปสู่ปรัชญา)
ที่ถูกเปรียบเทียบเสมือนการรวมกันของเพศชายกับเพศหญิง (Mitra, 1971:
17)
2.2 แหล่งก าเนิดของวัชรยาน
ดังที่ได้กล่าวมาในบทที่แล้วว่า วัชรยานตันตระ ซึ่งมีรากฐานและ
่
พัฒนาการมาจากพระพุทธศาสนาฝายมหายาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งนิกาย
โยคาจารได้ค่อยๆ ก่อร่างสร้างตัวขึ้นจนเกิดเป็นนิกายใหม่ และได้รับ
ความนิยมทั่วไปตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 12 รู้จักในชื่อว่า “วัชรยานตันตระ”
แหล่งก าเนิดของวัชรยานตันตระนี้ยังเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ อันเนื่องมาจากชื่อ
เมืองในอดีตที่เกี่ยวข้องกับก าเนิด หรือที่มาของวัชรยานตันตระยังเป็นที่
โต้แย้งกันอยู่นั่น คือ เมืองโอทันตปุรี บ้างกล่าวว่าน่าจะอยู่ทางภาคตะวันตก
79

