Page 87 - วัชรยานยันตระ

บทที่ 2
วัชรยานตันตระในประเทศอินเดีย
จากหลักฐานโบราณคดี

2.1 พระพุทธศาสนาในสมัยปาละ
ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 13 - 17 ราชวงศ์ปาละ ซึ่งปกครองอยู่แถบ
ภาคตะวันออกของอินเดีย ราชวงศ์จันทระ (พุทธศตวรรษที่ 15 - 16)

ปกครองแถบเบงกอลตะวันออก และราชวงศ์เภามะ (พุทธศตวรรษที่ 13 -
15) ปกครองแถบโอริสสา ทั้งหมดล้วนอุปถัมภ์พระพุทธศาสนา ท าให้
พระพุทธศาสนาเจริญรุ่งเรืองและเกิดศูนย์กลางพระพุทธศาสนาใหม่ขึ้น
หลายแห่ง ตัวอย่างเช่น พระเจ้าธรรมปาละ (พ.ศ. 1313-1353) กษัตริย์องค์
ที่สองแห่งราชวงศ์ปาละทรงสร้าง “โสมปุระ-มหาวิหาร” ซึ่งเป็นพุทธสถานที่มี
ผังกากบาทที่มีขนาดใหญ่ที่สุดของพุทธสถานที่มีผังเช่นนี้ และ “พุทธสถาน

วิกรมศิลา” (อาจหมายถึง พุทธสถานที่อันติฉัก-ปถัรฆตะ (Antichak-
Patharghata ในรัฐพิหาร) ในขณะที่พระเจ้ารามปาละ (ราวพ.ศ.1620 -
1663) ทรงสร้าง “โอทันตปุรีมหาวิหาร” (ใกล้นาลันทาในรัฐพิหาร) และ
“ชคัททละ-มหาวิหาร” ในช่วงเวลาดังกล่าว นักปราชญ์ทางพุทธศาสนาที่มี
ั
ชื่อเสียง เช่น “ทีปงกร ศรีชญานะ-อติศะ” (พ.ศ. 1523-1596) ผู้น าแห่งวิกรม
ศิลาก็ได้เดินทางไปธิเบต
ในขณะเดียวกัน พุทธสถานที่นาลันทาก็ยังได้รับการอุปถัมภ์จาก
กษัตริย์อยู่ มีหลักฐานการติดต่อสัมพันธ์ทางศาสนากับดินแดนในเอเชีย
ตะวันออกเฉียงใต้ กล่าวคือ พระเจ้าพลบุตรเทวะกษัตริย์ราชวงศ์ไศเลนทร์
ทรงสร้างวิหารขึ้นที่นาลันทา ซึ่งพระเจ้าเทวปาละกษัตริย์พระองค์ที่สามแห่ง
ปาละก็ได้ทรงอุทิศหมู่บ้าน 5 แห่ง เพื่อดูแลรักษาวิหารดังกล่าว รวมทั้งได้มี
ั
การน าพระพุทธศาสนานิกายลามะของธิเบตเข้ามายังวิหารนี้ โดยปทม
สัมภวะ (Mitra, 1971: 17)

77