Page 248 - โบราณคดีและประวัติศาสตร์ในประเทศไทย ฉบับคู่มือครูสังคมศึกษา

วรมัน พระเจ้ำนรปติสิงหวรมัน พระเจ้ำมงคลวรมัน พระนำมของกษัตริย์
เหล่ำนี้ไม่เป็นที่รู้จักในจำรึกเขมรที่พบในกัมพูชำเลย

ร่องรอยหลักฐานทางด้านสถาปัตยกรรมและประติมากรรม
ได้มีกำรค้นพบโบรำณสถำนโบรำณวัตถุแบบเขมรบนดินแดนที่เป็น
ประเทศไทยปัจจุบันมำกมำย นักวิชำกำรชำวฝรั่งเศสที่เข้ำมำส ำรวจจัดท ำ
ทะเบียนโบรำณสถำนเขมรในประเทศไทยในระยะแรก ได้จัดกลุ่มโบรำณสถำน
แบบเขมรที่พบในประเทศไทยไว้ในกลุ่มศิลปะเขมรด้วย
ต่อมำเมื่อสมเด็จพระเจ้ำบรมวงศ์เธอ กรมพระยำด ำรงรำชำนุภำพ
ผู้ได้รับยกย่องให้เป็นองค์บิดำแห่งประวัติศำสตร์ไทย และศำสตรำจำรย์ยอร์ช

เซเดส์ นักปรำชญ์ชำวฝรั่งเศสได้ท ำกำรศึกษำโบรำณสถำนและโบรำณวัตถุ
แบบเขมรในประเทศไทย และเรียกศิลปะแบบเขมรกลุ่มนี้ว่ำ ศิลปะสมัยลพบุรี
เพรำะเชื่อว่ำในระยะเวลำที่อำณำจักรกัมพูชำโบรำณแพร่ขยำยอิทธิพลทำง
กำรเมืองและวัฒนธรรมเขมรเข้ำมำในประเทศไทยนั้น คงจะมีเมืองลพบุรีซึ่งคือ
เมืองละโว้ในอดีตเป็นศูนย์กลำงส ำคัญ และได้ท ำกำรก ำหนดอำยุศิลปะสมัย
ลพบุรีไว้ในรำวพุทธศตวรรษที่ ๑๖ – ๑๘ (โดยอนุโลมตำมอำยุของศิลปะเขมร
ในประเทศกัมพูชำที่รูปแบบศิลปะที่คล้ำยคลึงกัน)
ค ำว่ำ “ศิลปะสมัยลพบุรี” ได้ปรำกฏขึ้นเป็นครั้งแรกในหนังสือ
ต ำนำนพุทธเจดีย์ที่สมเด็จฯ กรมพระยำด ำรงรำชำนุภำพทรงนิพนธ์ขึ้นในปี
พ.ศ. ๒๔๖๙ และเหตุที่ไม่ทรงใช้ชื่อศิลปะเขมรส ำหรับโบรำณสถำน
โบรำณวัตถุแบบเขมรที่พบในไทย และทรงหำชื่อใหม่มำเรียกนั้น อำจจะ
เนื่องมำจำกปัญหำทำงกำรเมือง เพรำะในเวลำนั้นเป็นยุคแห่งกำรล่ำอำณำ
นิคมของชำวตะวันตก ประเทศฝรั่งเศสพยำยำมขยำยอิทธิพลเข้ำครอบครอง
รำชอำณำจักรกัมพูชำ ซึ่งเดิมนั้นอำณำจักรกัมพูชำเคยตกเป็นเมืองขึ้นของ
ไทยมำก่อน กษัตริย์เขมรต้องเข้ำมำพึ่งพระบรมโพธิสมภำรกษัตริย์ไทย และ
ในที่สุดอำณำจักรกัมพูชำก็กลำยเป็นเมืองขึ้นของประเทศฝรั่งเศสและฝ่ำยไทย
คงต้องพยำยำมที่จะหลีกเลี่ยงกำรกล่ำวถึงอิทธิพลและวัฒนธรรมเขมรด้วย

[๒๓๗]