Page 253 - โบราณคดีและประวัติศาสตร์ในประเทศไทย ฉบับคู่มือครูสังคมศึกษา
P. 253
๓. ส่วนยอด หรือส่วนหลังคำ สร้ำงเป็นชั้นๆ ซ้อนลดหลั่นกัน
ขึ้นไป แต่ละชั้นมีกำรประดับด้วยอำคำรจ ำลองเล็กๆ หรือกลีบขนุน บนสุด
ประดับด้วยกลศหรือดอกบัว
เทคนิคในการก่อสร้างและการประดับตกแต่ง
ปรำสำทที่สร้ำงด้วยอิฐ ใช้อิฐเรียงก่อขึ้นไปโดยมีน ้ำยำชนิดหนึ่งเป็น
ตัวเชื่อม สันนิษฐำนกันว่ำคงจะเป็นน ้ำยำที่ท ำจำกวัสดุธรรมชำติที่มีคุณภำพ
ดีมำก เพรำะอิฐแต่ละก้อนยึดติดเกำะกันแน่นแทบจะเป็นก้อนเดียวกัน
ปรำสำทที่สร้ำงด้วยอิฐมิได้ใช้อิฐก่อขึ้นทั้งหมด ส่วนที่เป็นกรอบประตู
เสำประดับกรอบประตูและทับหลังจะใช้ศิลำทรำยเสมอ กำรตกแต่งลวดลำย
ประดับก็อำจจะแกะลวดลำยลงบนอิฐและใช้ปูนปั้นพอกทับลงบนลวดลำยด้วย
ปรำสำทที่สร้ำงด้วยศิลำทรำยหรือศิลำแลง ช่ำงจะน ำก้อนศิลำทรำย
ที่ตัดแต่งเป็นแท่งสี่เหลี่ยมขนำดไล่เลี่ยกันวำงซ้อนขึ้นไปตำมรูปทรงที่ก ำหนด
ไว้ในผัง โดยอำศัยน ้ำหนักของหินแต่ละก้อนกดทับซึ่งกันและกัน และพยำยำม
ให้รอยต่อของหินให้รอยต่อของหินแต่ละก้อนเหลื่อมกัน กำรเรียงหินก่อขึ้นไป
นี้ไม่ใช้เครื่องสอหรือเครื่องยึดหินเข้ำด้วยกันแต่อย่ำงใด นอกจำกในส่วนที่มี
ควำมจ ำเป็นต้องเสริมควำมมั่นคงเป็นพิเศษ เช่นที่ขอบหรือมุมอำคำร จึงจะมี
กำรใช้แท่งเหล็กรูปตัว หรือ เป็นแกนยึดโดยวำงแท่งเหล็กลงในร่องที่บำก
หินไว้ และใช้ตะกั่วหลอมละลำยรำดทับลงไปอีกที กำรตกแต่งปรำสำทที่สร้ำง
ด้วยศิลำทรำย ช่ำงใช้วิธีกำรสลักลวดลำยลงบนผิวหน้ำของศิลำทรำยที่เป็น
ส่วนประกอบทำงสถำปัตยกรรมที่ส ำคัญ ได้แก่ ฐำน ทับหลัง หน้ำบัน
เสำประดับกรอบประตู เสำประดับผนัง ชั้นเชิงบำตร และองค์ประกอบต่ำงๆ
ของส่วนยอดปรำสำท
ปรำสำทที่ก่อด้วยศิลำแลงมีเทคนิคในกำรก่อสร้ำงแบบเดียวกับ
ศิลำทรำย แต่ไม่อำจสลักลวดลำยลงบนผิวศิลำแลงเหมือนที่แกะลงบนหิน
ทรำยได้เพรำะเนื้อศิลำแลงหยำบมำก ศิลำแลงนั้นอันที่จริงแล้วคือ ดินที่มี
ส่วนผสมของแร่เหล็ก ควอร์ตซ์ ไมก้ำ และเม็ดหินแข็ง ศิลำแลงนี้พบอยู่ใต้ดิน
[๒๔๒]
