Page 298 - โบราณคดีและประวัติศาสตร์ในประเทศไทย ฉบับคู่มือครูสังคมศึกษา
P. 298
สร้ำงอ่ำงกักเก็บน ้ำใหม่ จึงต้องเลือกหำสถำนที่ที่สำมำรถสร้ำงอ่ำงเก็บน ้ำใหม่
ที่มีขนำดใหญ่กว่ำเดิมและเหมำะสมที่จะสร้ำงรำชธำนีแห่งใหม่ขึ้นด้วยใน
ขณะเดียวกัน
รำชธำนีแห่งใหม่ซึ่งเรียกกันในปัจจุบันว่ำเมืองพระนครนั้นตั้งอยู่ห่ำง
จำกรำชธำนีเก่ำไปทำงทิศตะวันตกเฉียงเหนือรำว ๑๕ กิโลเมตร อีกอำณำ
บริเวณครอบคลุมพื้นที่ตั้งแต่ขอบที่รำบสูงพนมกุเลนลงมำถึงฝั่งด้ำนเหนือของ
ทะเลสำบใหญ่ และมีร่องรอยของกำรอยู่อำศัยมำก่อนตั้งแต่สมัยก่อนเมือง
พระนคร ซำกสิ่งก่อสร้ำงที่พบในบริเวณทำงด้ำนตะวันตกและตะวันออกของ
เมืองพระนครแสดงว่ำ ในบริเวณที่ตั้งเมืองพระนครคงจะเคยเป็นศูนย์กลำง
ของเมืองส ำคัญในรัชสมัยพระเจ้ำชัยวรมันที่ ๒
ลักษณะภูมิประเทศบริเวณเมืองพระนครมีควำมเหมำะสมเป็น
อย่ำงยิ่ง ส ำหรับใช้เป็นที่ตั้งรำชธำนีอันเป็นศูนย์กลำงทำงกำรเมืองและ
ศูนย์กลำงทำงศำสนำของรำชอำณำจักร เพรำะพื้นที่โดยทั่วไปเป็นที่รำบที่มี
ควำมอุดมสมบูรณ์ยิ่ง เพรำะนอกจำกจะตั้งอยู่ไม่ไกลจำกทะเลสำบอันเป็นคลัง
ปลำธรรมชำติขนำดใหญ่ ยังมีแม่น ้ำเสียมเรียบไหลลงมำจำกเขำพนมกุเลน
(ซึ่งอยู่ไม่ไกลทางตอนเหนือ) ผ่ำนที่รำบลงไปยังทะเลสำบใหญ่ ท ำให้สำมำรถ
สร้ำงอ่ำงเก็บน ้ำขนำดใหญ่เพื่อเก็บกักน ้ำได้ตำมต้องกำร พื้นที่สองฟำกฝั่งของ
แม่น ้ำเสียมเรียบรวมทั้งที่รำบลุ่มรอบๆ ทะเลสำบใหญ่อุดมสมบูรณ์มำก
สำมำรถท ำกำรเพำะปลูกได้ดี นอกจำกนี้ในบริเวณดังกล่ำวยังมีภูเขำที่จะใช้
เป็นศูนย์กลำงของรำชธำนีอันศักดิ์สิทธิ์ตำมควำมเชื่อศำสนำได้ถึง ๓ แห่ง คือ
เขำพนมโกรม พนมบก (บูก) และพนมบำแค็ง เขำพนมบำแค็งถูกเลือกให้
เป็นศูนย์กลำงรำชธำนีแห่งใหม่ส ำหรับสร้ำงศำสนำบรรพตประจ ำรำชธำนี
เพรำะไม่สูงจนเกินไปและพื้นที่โดยรอบน ้ำท่วมไม่ถึงเหมำะเป็นที่ตั้งถิ่นฐำน
อยู่อำศัย
รำชธำนีแห่งใหม่ที่สร้ำงขึ้นนี้มีแผนผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส มีเชิง
เทินดินและคูน ้ำล้อมรอบทั้งสี่ด้ำน มีศำสนบรรพตประจ ำรำชธำนี (คือปราสาท
พนมบาแค็ง) ตั้งอยู่บนเขำพนมบำแค็งซึ่งเป็นศูนย์กลำงของเมืองมีอ่ำงเก็บน ้ำ
[๒๘๗]
